معاد صفحه 168

3 اعتراف به انکار قیامت . وَ لَو تَری اِذ وُقِفُوا عَلی رَبِّهِم قَالَ اءلَیسَ هذا بِالْحَقِّ قَالُوا بَلی وَ رَبِّنَا قَالَ فَذُوقُوا الْعَذابَ بِمَا کُنتُمْ تَکفُرُونَ(673) اگر ببینی روزی که کفّار را در پیشگاه پروردگار نگاهشان می دارند ، خداوند از آنها می پرسد: آیا این قیامت حقّ نیست ؟ می گویند: بلی ، به خدا سوگند قیامت حقّ است . خداوند می فرماید: پس به خاطر انکار قیامت و کفرورزیتان در دنیا ، اکنون عذاب موعود را بچشید .

4 اعتراف به گناهان . در قیامت کفار می گویند: فَاعْتَرَفنَا بِذُنُوبِنا(674) خداوندا ! ما به گناهان خود اعتراف کردیم .

5 اعتراف به شقاوت خود . قَالُوا رَبَّنا غَلَبَت عَلَینَا شِقْوَتُنا وَ کُنّا قَوماً ضالِّینَ(675) می گویند: خداوندا ! شقاوت برما غلبه کرد و ما گروهی گمراه بودیم .

6 اعتراف به ظلم و غفلت خود .

یَا وَیلَنا قَد کُنَّا فِی غَفْلَهٍ مِن هذا بَل کُنّا ظالِمِینَ(676) وای بر ما ! به درستی که ما از پیش آمدن این روز در غفلت بودیم ، بلکه نسبت به خود وجامعه ستم کردیم .

هر چه اقرار و اعتراف به گناه در دنیا وسیله عفو و بخشش خداوند است ، در آخرت این اعترافات جز حسرت و شرمندگی هیچ گونه اثری ندارد .

اعتراف تنها در دنیا مؤثّر است

گرچه در اوائل کتاب بحثی پیرامون توبه داشتیم ، ولی در اینجا نیز به مناسبت بحث اعترافات قیامت ، به چند حدیث درباره اعتراف به گناه در دنیا اشاره ای می کنیم :

در دنیا اقرار به گناه ، وسیله عفو و بخشش الهی است ، چنانکه حضرت علی علیه السّلام می فرماید: شَافِعُ المُذْنِبِ اِقرَارُهُ(677) اعتراف گناهکار ، وسیله شفاعت و مورد عفو قرار گرفتن اوست .

در حدیث دیگری آن حضرت می فرماید: مَن اِعْتَرَفَ بِالجَرِیرَهِ استَحَقّ المَغفِرَه (678) هر کس به درگاه الهی به گناه و خلاف خود اعتراف نماید ، سزاوار عفو و بخشش خداوند است .