معاد صفحه 186

خور و مقهور نظام او بود ، ولی با اراده محکم تر از آهن خود ، نه فرعون را پذیرفت و نه مقام و طلا و دربار و کاخ او توانست در روحیه او اثر بگذارد و همچنان که در کاخ بود ، به فکر کوخ بود و در رژیم طاغوت ، هوادار سرسخت رهبر آسمانی خود حضرت موسی بود ، برعکس همسر نوح و لوط با اینکه سرسفره وحی تغذیه می شدند و بیشترین تعلیمات برای آنها بود ، چون نخواستند حق را بپذیرند ، از آن سرباز زده ونپذیرفتند . (755)

ج : استمداد از شیطان

گناهکار در قیامت با ناله و نفرین به فکر می افتد تا گناه خود را به دوش شیطان اندازد ، ولی شیطان هم انحراف او را معلول اراده انسان می داند و به مجرمان می گوید: فَلاتَلُومُونِی وَ لُومُوا اَنفُسَکُم (756) مرا سرزنش نکنید ، بلکه خودتان را ملامت نمایید ،

اِلاّ اءن دَعَوتُکُم فَاستَجَبتُم لِی (757) زیرا من در دنیا کاری به شما نداشتم جز دعوت و وسوسه و این خود شما بودید که دعوتم را پذیرفتید ،

اِذا مَسَّهُم طائِفٌ مِنَ الشَّیطانِ تَذَکَّرُوا(758) من همین وسوسه ها و دعوت ها را نسبت به بعضی مؤ منان داشتم ، ولی آنها قوی بودند و هوشیار و متذکّر می شدند .

آری ، شما خود خانه دلتان را به من دادید و من هم در آنجا سکونت کردم ، فَهُوَ لَهُ قَرِین (759) وگرنه من نسبت به مردان خدا هیچ گونه تسلّط قهرآمیز و سلطنت و

اجبار نداشتم . مَا کانَ لِی عَلَیکُم مِن سُلطانٍ(760) ، لَیسَ لَهُ سُلطانٌ عَلَی الَّذِینَ آمَنوا(761)

د: استمداد از ماءموران جهنّم

گناهکاری که به هر طرف رو می کند دست ردّ به سینه اش می خورد ، نه مؤ منان و نه رهبران و دوستان فاسد به او کمک می کنند و نه شیطان حاضر است گناه او را به عهده بگیرد ، از ملائکه و ماءموران دوزخ استمداد می کند و می گوید: وَقَالَ الَّذِینَ فِی النّارِ لِخَزَنَهِ جَهَنَّمَ ادْعُوا رَبَّکُم یُخَفِّفْ عَنّا یَوماً مِنَ العَذابِ(762) ای فرشتگان ماءمور جهنّم ! شما که نزد خدا آبرو دارید از پروردگارتان برای ما بخواهید که حتّی اگر یک روز هم شده عذاب ما را تخفیف دهد وبه ما ترحّم کند ، ما قبول داریم که عذاب ما همیشگی است ، ولی برای یک روز به ما لطف شود ، ما قبول داریم که عذاب ما نباید تعطیل شود ، ولی تقاضای تخفیف داریم .

نمی دانم چه می نویسم و چه می گویم ، ولی می دانم که این آیات ناله افراد زنده را بلند می کند و دل را می لرزاند ، به هر حال آن فرشتگان هم جواب منفی می دهند و می گویند: اء وَ لَم تَکُ تَاءتِیکُم رُسُلُکُم بِالبَیِّناتِ . . . (763) سالیان دراز در دنیا این همه تبلیغات حق را شنیدید ، چرا به فکر نیفتادید ؟