معاد صفحه 202

خداوند نیز برای تربیت این قبیل انسان های مجرم و غیر مجرم و پیشگیری از گناه یا ترک گناه ، از اهرم توجه به معاد استفاده می کند ، در هر روز که ما نماز می خوانیم با گفتن جمله مالِکِ یَومِ الدِّین باید فکر خودمان را به معاد توجّه دهیم .

حضرت علی علیه السّلام درباره حمّام رفتن می فرماید: خوب جایی است حمّام ، زیرا آب داغ آن ما را به یاد قیامت و آتش می اندازد . (840)

پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله در دعای مجیر هشتاد و شش مرتبه با جمله اَجِرنا مِنَ النّارِ یا مُجِیر که به معنای پناهم بده از آتش ای خدای پناه دهنده است ، ما را به دوری از آتش دوزخ توجّه داده اند ، چنانکه در پایان هر بند از دعای جوشن کبیر نیز رهایی از آتش را از خداوند می خواهیم . خلّصنا من النّار یا ربّ

و حضرت علی علیه السّلام در

مسجد کوفه و دیگر جاها یک یک اوضاع خطرناک قیامت را به زبان آورده و از خداوند امنیّت را درخواست می کند ، الّلهُمَّ اِنّی اَسئَلُک الاَمانَ یَومَ لا یَنفَعُ مالٌ وَ لابَنون . . . اَسئلُکَ الاَمانَ یَومَ یَعَضُّ الظّالِمُ عَلی یَدَیه . . .

مساءله قیامت مساءله ای است که امامان ما در نماز همین که به جمله مالک یَوم الدّین می رسیدند آن قدر آنرا تکرار می کردند که نزدیک بود جان به جان آفرین تسلیم کنند . (841) چنانکه در مورد امام صادق علیه السّلام می گویند: آن قدر این جمله را در نماز تکرار می فرمود که بعضی حوصله شمارش آن را نداشتند . (842)

خلاصه قیامت روزی است که به فرموده حضرت علی علیه السّلام از گرمی ، عرق تا دهن مردم می آید و چنان درفشارند که هر کجا جای پایی برای ایستادن پیدا کنند ، خوشحال می شوند . (843) روزی که تاریک و داغ و تنگ و وحشت آور است و انواع ناله ها و نعره ها به گوش می رسد ، روزی که هیچ قدرتی به دست هیچ کس نیست ، لِمَنِالمُلکُ الیَومَ لِلّهِ الواحِدِ القَهّارِ(844) امروز قدرت برای کیست ؟ برای خداوند قهار . کجا هستند کسانی که ادّعای خدایی و الوهیّت می کردند ؟

گوشه ای از علل عذاب

در قرآن و روایات به بعضی از علل عذاب های آخرت اشاره شده است و ما در اینجا به قسمتی از آنها اشاره می کنیم :

الف : علل عذاب در قرآن