معاد صفحه 224

در حدیث می خوانیم : اِنّ اَطیَبُ شَی ءٍ فِی الجَنَّهِ و اءلَذَّهُ حُبُّاللّهِ وَالحُبُّلِلّهِ(957) لذیذترین و دل پسندترین نعمت های بهشت ، محبّت خداوند و دوست داشتن برای خداوند است .

در آیات آخر سوره قمر می خوانیم : اِنَّ المُتَّقِینَ فِی جَنّاتٍ وَ نَهَرٍ فِی مَقعَدِ صِدقٍ عِندَ مَلِیکٍ مُقتَدِرٍ افراد باتقوا در باغ

های بهشت و نهرها و در جایگاه صدق ، (جایگاهی که لغو و کذب و خلافی در آن نیست ، ) جایگاهی پسندیده زندگی می کنند ، آن هم در پیشگاه خداوند قادر .

مساءله زندگی در کنار رحمت مخصوص خداوند ، چیزی نیست که بتوان آن را بیان و توصیف کرد ، گرچه ما در هر حال در حضور خدا هستیم ، ولی حضوری که در قیامت است از ویژگی خاصّی برخوردار است ، چنانکه گاهی انسان در خانه خودش نماز می خواند ، گاهی در مسجد ، گاهی در مکّه و مسجدالحرام ، همه مکان ها از آنِ خداست ، امّا شرافت آنها فرق دارد .

گاهی شخصی پولی می فرستد تا ما غذا تهیه کنیم ، گاهی به غذا فروش سفارش می کند که برای ما غذا بیاورد ، گاهی ما را به منزلش می برد تا غذا بدهد ، گاهی ما را در کنار خودش می نشاند و غذا می دهد ، گاهی با دست خودش ظرف ما را غذا می کند و گاهی غذا را به دهان ما می گذارد ، در هر صورت او به ما غذا داده ، ولی مراتب لطف و محبّت او در غذارسانی ها با هم فرق دارد .

ما در دنیا و آخرت در حضور او و در سر سفره نعمت های او هستیم ، اما در قیامت صحنه و مقام و حضور چیز دیگری است ، وَ سَقاهُم رَبُّهُم شَراباً طَهُوراً(958) در قیامت پروردگارشان از

شراب پاک به آنان می نوشاند .

همین دور بودن از فضای گناه ، لغو ، دروغ وخیانت ها ، بهترین لذّت معنوی است و همچنین نداشتن هیچ غم وحُزنی از جمله نعمت هایی است که اهل بهشت به آن اعتراف کرده و خدا را شکر می کنند ومی گویند: اءلحَمدُلِلّهِ الّذی اَذهَبَ عَنَّا الحَزَنَ(959) خدا را شکر که ما را از حزن ها رهانید و به بهشت وارد فرمود .

یکی دیگر از نعمت های روحی آن است که بستگان مؤ من و نیکوکارانی که در دنیا با هم بودند ، در آنجا نیز بهم ملحق می شوند ، اَلحَقنابِهِم ذُرِّیَّتَهُم (960) ما ذرّیه نیکوکاران را که در خط ایمان باشند (گرچه به درجه پدران خود نرسیده باشند ، ) به خاطر لذّت بیشتر پدران به آنان ملحق می کنیم تا در کنار هم لذّت بیشتری داشته باشند . (961)

چنانکه مهاجرانی که به شهری یا کشوری هجرت می کنند ، همین که در کنار هم منزل می گیرند دیگر مساءله غربت و هجرت را فراموش کرده و گویا در شهر خودشان هستند ، یا انسان در مسافرت همین که یکی از همشهریان یا همسایگان خود را دید خوشحال شده و لذّت می برد که این خود یک نوع لذّت روحی و عاطفی و معنوی است .