معاد صفحه 64

در قرآن می خوانیم : فَلمّا رَاءوا باءسَنا قالوا آمَنّا بِاللّه . . . فَلَم یَک یَنفَعُهم اِیمانُهُم لَمّا راءوا باءسَناً . . . (181) گروهی به هنگام مشاهده آثار غضب خدا توبه کرده و یا ایمان می آورند ، ولی این توبه و ایمان سودی ندارد .

در جای دیگر چنین می خوانیم : و لَیسَتِ التّوبَهُ لِلّذینَ یَعمَلونَ السّیّئاتِ حتّی اِذا حَضَر اءحدَهُم المَوتُ قالَ اِنّی تُبتُ الا ن (182)

توبه برای کسانی نیست که جنایات زیادی را انجام داده و تا لحظه مرگ غافل و سرمست هستند ، ولی همین که مرگِ یکی از آنها فرارسد و ببیند مردن جدّی است ، می گوید: خدایا ! اکنون توبه کردم .

آری ، در مورد مسائل سیاسی و اجتماعی نیز در قرآن چنین می خوانیم : مردم محارب و

مفسد باید اعدام گردند ، یا به دار کشیده شوند ، یا دست راست و پای چپشان قطع گردد و یا تبعید شوند ، مگر کسانی که قبل از دستگیری توبه نمایند ، الاّ الّذین تابُوا مِن قَبلِ اءن تَقدِروا عَلَیهِم (183) بنابراین هر گاه فسادگران قبل از دستگیری توبه کنند ، قابل عفو و بخشش هستند .

4 همان گونه که قبلاً هم اشاره کردیم ، توبه هر گناهی به نوعی است ؛ اگر شخصی نماز نخوانده ، توبه اش به آن است که قضای آن را انجام دهد و اگر شخصی به آبرو یا مال مردم تجاوزی کرده باید از شخصی که مورد ظلم قرار گرفته عذر خواهی کند و او را راضی نماید .

5 اثر توبه تنها آمرزش گناهان نیست ، زیرا در قرآن و روایات آثار دیگری را هم می بینیم از جمله :

الف : زندگی شیرین و نیکو می شود . تُوبوا الیه یُمتِّعکُم مَتاعاً حَسَناً(184) هر گاه شما توبه کنید ، خداوند شما را به بهره ای نیکو کامیاب می نماید .

ب : علاوه بر بخشش گناهان ، همان لغزشها به حسنات تبدیل می شود . الاّ مَن تابَ و آمَنَ وعَمِل صالِحاً فَاُولئِک یُبَدّلُ اللّهُ سَیّئاتِهم حَسَناتٍ(185) کسی که توبه کرده و ایمان آورده و عمل صالح انجام دهد ، خداوند بدی های آنان را به حسنات تبدیل می نماید .

ج : سبب نزول رحمت و موجب قدرت وتوانمندی بیشتری می شود . ثمّ تُوبُوا الیه یُرسِل السّماءَ عَلیکُم مِدراراً و یَزِدکُم قُوّهً الی