معاد صفحه 72

در وصیّت چند مسئله را باید مورد توجه قرار داد:

1 در وصیّت تنها توجه به مسائل مالی نباشد ، بلکه از قرآن الهام بگیریم که می فرماید: هنگامی که مرگ یعقوب فرا رسید ، فرزندان خود را فراخواند و از آنان پرسید: ما تَعبُدونَ مِن بَعدی (216) شما بعد از من چه چیزی را خواهید پرستید ؟ مشاهده می فرمایید که حضرت یعقوب در لحظه مرگ ، به فکر اعتقاد و شناخت توحیدی فرزندان است .

امیرالمؤ منین علیّعلیه السّلام بعد از ضربت خوردن و در آستانه شهادت در اوّلین جمله وصیّت خود ، فرزندانش را به تقوا سفارش می فرماید .

بنابراین وصیّت نباید تنها جنبه های مالی و مادّی داشته باشد . زیرا توصیه ها و سفارشات انسان در آخرین لحظات زندگی ، برای تمام بستگان از خاطرات فراموش نشدنی است .

2 در وصیّت نباید انسان سوءاستفاده کرده و حقوقی را ضایع کند و بخاطر انتقام ، ناراحتی های خود را دفع کند ، بلکه باید مصلحت و عدالت و نیاز و ضرورت ها را در نظر بگیرد . زیرا

در حدیث می خوانیم : کسی که در وصیّت خود ظلم کند ، مرتکب گناه کبیره شده است . (217)

3 در وصیّت باید حقوق فرزندان را مراعات کند .

در حدیث می خوانیم که شخصی تمام اموال خود را (با داشتن فرزندان کوچک ) در راه خدا بخشید و به هنگام مرگ هیچ چیزی نداشت . همین که ماجرا را به رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله خبر دادند ، حضرت فرمود: با این مرده چه کردید ؟ گفتند: او را به خاک سپرده و دفن کردیم . پیامبر صلّی اللّه علیه و آله فرمود: اگر زودتر به من خبر می دادید اجازه نمی دادم در قبرستان مسلمانان او را دفن کنند ، چرا او با داشتن کودکان کوچک ، این چنین وصیّت کرده است ؟

در حدیث دیگری پیامبر صلّی اللّه علیه و آله فرمودند: گاهی انسان هفتاد سال (تمام عمر) عبادت می کند ، ولی در وصیّت نامه خود ، عدالت را مراعات نمی کند و با این عمل ، خود را اهل جهنّم می نماید . (218)

پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله ضمن وصیّتی به حضرت علی علیه السّلام فرمودند: کسی که خوب وصیّت نکند ، جوانمرد نیست و شفاعت ماهم شامل او نمی شود . (219)