معاد صفحه 76

توجه دارید که امام همه مردم جهان را مورد خطاب قرار می دهد . آری پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله فرمود: من و علی پدران این امّت هستیم (226) و پدر امّت باید به هنگام وصیّت ، همه مردم را مورد توجّه خود قرار دهد .

جالب اینکه امام صلّی اللّه علیه و آله تقوا و نظم را در کنار یکدیگر آورده است ، یعنی همان گونه که باید حقوق الهی را مراعات نمود باید نوبت ها ، اولویت ها ، قراردادها را نیز مراعات کرد و هرگونه بی نظمی و هرج و مرج ، در دیدگاه اسلام مردود است و در ادامه حضرت می فرمایند:

و صَلاحِ ذاتِ بَینِکُم ای فرزندانم و ای امّت مسلمان ! سعی کنید کدورت ها را از بین خود و جامعه ریشه کن کنید ، زیرا پیامبر فرمود: آشتی دادن میان دو مسلمان از همه نمازها و روزه های (مستحبّی ) شما بهتر است .

آنگاه امام با الفاظ و جملات زیبا و لحن مخصوصی ، همگان را نسبت به یتیمان ، همسایگان ، قرآن ، نماز ، حج ، جهاد ، حسن روابط و نظارت عمومی ، امربه معروف و نهی از منکر ، سفارش فرمودند و در ادامه به عدالت در قضاوت وصیّت نموده و در مورد

قاتل خود فرمودند: قاتل من بیش از یک ضربت به من نزده است ، هرگاه من با این ضربت کشته شدم ، شما نیز بیش از یک ضربت به او نزنید و مواظب باشید عصبانیّت ، شما را به کشتار عمومی یا به قطعه قطعه کردن او نکشاند ، که پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله فرمودند: از مُثله و تکّه تکّه کردن بپرهیزید ، گرچه نسبت به سگ درّنده باشد . (227)

عمل به وصیّت

آیات و روایات عمل به وصیّت شرعی و صحیح را لازم دانسته و مسئولیّت و گناه تغییر آن را به عهده کسی می داند که با شنیدن (و یا دیدن ) وصیّت نامه ، به خاطر هوا و هوس خود ، وصیّت نامه را تغییر دهد .

قرآن می فرماید: فَمَن بَدَّلَه بَعد ما سَمِعَه فاِنّما اِثمُهُ علیَ الّذینَ یُبَدِّلونَه (228) هرکس بعد از آگاهی از وصیّتی آن را تغییر دهد ، شکّی نیست که گناهش بر آن کسانی است که تغییر و تبدیل می کنند .

امام باقرعلیه السّلام فرمودند: به وصیّت ها عمل کنید گرچه برای غیر مسلمانان باشد . (البتّه در صورتی که عمل به وصیّت سبب تقویت کفر و یا تضعیف اسلام نباشد و روشن است که مسلمان چنین وصیّتی نمی کند)

از نظر فقه اسلامی هرگاه تغییر وصیّت سبب از بین رفتن حق و حقوقی شود ، تغییردهنده ، گناهکار و ضامن است و باید از مال خودش دستور شخص وصیّت کننده را عمل نماید . (229)