معاد صفحه 94

همان گونه که مشاهده می کنید در شکنجه گاه برزخ عرضه آتش است ، ولی در قیامت ورود در آتش می باشد . به علاوه امام صادق علیه السّلام فرمودند: در قیامت عذاب دائمی است و اگر در آیه عرضه آتش در صبح و شب بیان شده ، مربوط به عذاب در برزخ است . (296)

و در سوره نوح می خوانیم : اُغرِقُوا فَاُدخِلُوا نارا(297) قوم نوح بخاطر خطاهای زیادی که داشتند غرق شدند .

مرحوم علاّمه طباطبائی در تفسیر این آیه می فرماید: مراد از داخل آتش شدن ، همان آتشی است که در برزخ است . (298)

نکته جالبی که در این آیه است آنکه مساءله غرق و آتش در کنار هم آمده است ، آری این بدن ها غرق در آب هستند ، ولی روح در قالب دیگر در آتش است . همانند کسی که با این بدن در فضای بسیار بزرگی می خوابد ، ولی در عالم خواب و رؤ یا او را در جای بسیار تنگی فشار می دهند .

آیاتی که در باره شهدا می فرماید: گمان نکنید کسانی را که در راه خدا کشته می شوند مرده اند ، بلکه زنده هستند و شادی کنان از نعمت های الهی بهره مند می شوند ، (299) این آیات دلالت بر زندگی بعد از مرگ آنان دارد .

در روایات می خوانیم : گناهکاران همین که عذاب برزخ را مشاهد می کنند می گویند: رَبَّنا لا تَقُم لَنا السّاعَهَ(300) خدایا ! قیامت را برای ما بر پا مکن .

زندگی برزخی

از

آنجایی که شناخت و دستیابی به عالم برزخ و چگونگی زندگی در آن از توان و علم ما خارج است ، به سراغ آیات و روایات در این باره می رویم . البتّه قبل از ورود به بحث ، توجّه به مقدّمه ای لازم است و آن اینکه:

انسان دارای دو بدن است ؛ یکی بدن سنگین و دیگری بدن سبک ، بدن سنگین همین بدنی است که در بیداری با هم زندگی می کنیم و نیاز به غذا و پوشاک دارد و بدن سبک آن بدنی است که در عالم خواب داریم که گاهی با هم گفتگو و برخورد داریم .