معاد صفحه 95

امّا چرا به آن بدن سبک می گوییم ؟ زیرا گاهی در دو دقیقه خواب رفتن ، بدن انسان از این سمت کره زمین به سمت دیگر آن می رود ، در اقیانوس ها شنا می کند و یا در آسمان ها پرواز می کند و . . . ، در صورتی که آن مسافت را اگر بخواهد در بیداری طی کند ، ساعت ها باید در هواپیما بماند و هرگز در هوا پرواز نمی کند و یا چه بسا اصلاً شنا بلد نباشد . بنابراین ما آن بدن را بدن سبک می نامیم .

همانند عالم خواب و بیداری ، در دنیا نیز با جسم وبدن مادی زندگی می کنیم ، ولی در عالم قبر و برزخ با آن بدن سبک زندگی خواهیم کرد تا اینکه روز قیامت به پا شود و دوباره از ذرّات پوسیده و پراکنده بدن ما ، بدن سنگین

تشکیل شود و روح بدان برگردد .

تشبیه خواب و بیداری و مرگ به رانندگی

گاهی راننده از ماشین بیرون می آید و موقّتاً سوار ماشین دیگری می شود ، ولی موتور و چراغ ماشین اوّل را روشن می گذارد ، در خواب هم راننده اصلی که همان روح است ، از بدن سنگینی که در این منطقه به خواب رفته خارج شده و به بدن دیگری تعلّق می گیرد و کارهایی نیز انجام می دهد ، ولی قلب انسان که همان موتور می باشد روشن است .

گاهی راننده ماشین را خاموش می کند و بیرون آمده و سوار ماشین دیگری می شود ، همانند مرگ که راننده اصلی (روح ) از بدن خارج و تمام موتور و چراغ (قلب و تنّفس و معده و . . . ) را نیز خاموش می کند .

آری هم در خواب و هم در مرگ ، روح ما از این بدن هجرت می کند ، امّا در خواب ، دوباره روح به بدن بر می گردد ، ولی در مرگ ، روح دیگر به آن بدن برنمی گردد تا روز قیامت .

بنابراین زندگی عالم برزخ مانند زندگی در عالم خواب است ، انواع شادی ها و غم ها ، لذّت ها و شکنجه ها را ما در عالم خواب داریم ، همان گونه که در بیداری داریم . در برزخ انسان با یک بدن لطیف و سبک و به قول روایات متعدّد(301) انسان در بدنی همانند بدن دنیایی خود زندگی می کند

. فِی صُورَهٍ کَصُورَتِه (302) در بدنی همانند همین بدن دنیایی ، که اگر اهل طاعت بوده از لذّت های مادّی و معنوی بهره مند می گردد و اگر اهل گناه و کفر بوده از انواع عذاب ها می چشد .

در خواب با بدنی هجرت می کنیم که همانند همین بدن سنگین است ، زندگی در برزخ نیز در قالب و کالبدی همانند همین قالب و بدن دنیایی است . چنانکه در حدیث می خوانیم : فِی قالِبٍ کقالِبِه فِی الدّنیا(303) یا کَهیئَهِ الاَجسادِ(304) زندگی در آن عالم در قالبی است همانند بدن دنیایی که در اصطلاح به آن بدن ، قالب مثالی می گویند .