انسان از مرگ تا برزخ صفحه 196

هیچ جمله ای نمی تواند صریح تر از این باشد که پیامبر فرمود: شما از آنان شنواتر نیستید، آنان قدرت بر پاسخ ندارند، هیچ بیانی نمی تواند گویاتر از این باشد که پیامبر، آنان را یک یک با نامهای مخصوص خویش صدا بزند و با آنها مانند دوران حیاتشان سخن بگوید.

خطاب امیرالمؤ منین به اهل قبرستان هنگام مراجعت امیرالمؤ منین از جنگ صفین ، وقتی نزدیک کوفه کنار قبرستانی که بیرون دروازه قرار داشت رسید. رو به سوی قبرها کرد و چنین فرمود:

ای ساکنان خانه های وحشتناک و مکانها خالی و بی آب و نان و قبرهای تاریک ! ای خاک نشینان ! ای غریبان ! ای تنهایان ! ای وحشت

زدگان ! در این راه بر ما پیشی گرفتید و ما نیز به شما ملحق خواهیم شد. اگر از اخبار دنیا بپرسید. می گویم : خانه هایتان را دیگران ساکن شده اند، همسرانتان را به نکاح خود در آورده اند و اموالتان را تقسیم کرده اند. اینها خبرهایی بود نزد ما، آیا نزد شما چه خبر است ؟!

سپس رو به یارانش کرد و فرمود: اگر به آنها اجازه سخن گفتن داده می شد حتما به شما خبر می دادند که بهترین زاد و توشه برای این سفر، پرهیزگاری و دوری کردن از گناهان است .(328)

چون علی برگشت از صفین نزار

بر مقابر پشت کوفه رهگذار

رو به سوی اهل گورستان نمود

با زبانش عقدی دل را گشود

گفت : ای اهل دیار پر هراس !