- اَلاِْهْداءِ 1
- متن تأييديه فقيه اهلبيت حضرت آية اللّه حاج سيدمرتضي خاتمي درخصوص 2
- مقدمه 4
- جهان پـس از مـرگ و پـايـان كشمكشها 5
- معنــاي لغــوي و اصطــلاحي معــــاد 5
- شأن نزول 6
- امكانواثباتمعادازراهتوجّهدادنبهآفرينشآغازينانسان 7
- شـــــأن نــــزول 8
- به پـرتـوي از قـدرت خــدا بر فـراز ســرتان بنگــريد 10
- تصويرسازي زيباي قرآنكريم دربارهمعاد 16
- پرتوي از شاهكار خدا در آفرينش 17
- پندارشركگرايان دربارهمعاد و روشنگريقرآن 21
- چرا انكار معاد؟ 24
- تفكر برانگيزترين دليل در امكان معاد 24
- مــردگان را اين گــونه زنده ميسازيم 27
- معاد و قصه اصحاب كهف 30
- از ورقگرداني ليل و نهـار انديشه كن! 32
- و آنگاه... 32
- سـه ديدگاه 34
- معاد در عالم جنين 37
- دلايل معــاد در عــالم گيـاه 42
- معاد و دو پرسش تفكرانگيز و هدايتبخش 43
- دلايل معاد 45
- امكان معاد ازطريق اثباتآفرينشنوزاد 47
- امكانمعادازطريقاثباتوفات 48
- امكانمعادازطريقاثباتحيات دراراضيموات 51
- امكان معاد از طريق اثبات پيدايش آب 55
- امكـان معـاد از طـريق اثبـات پيـدايش آتش 57
- دلايـل هفتگـانه براي امكان معاد (2) 60
- روز آشكارشدن بازندگي و زيانكاري جبرانناپذير 63
- از آن خبر بزرگ ميپرسند؟ 65
- چگــونگي آفرينش جديد در قيامت 69
- شأن نزول 72
- آيابدنها و استخوانهايپوسيده دگرباربهپاميخيزند؟ 72
- دوزخيان تيرهبخت 73
- معاد تجليگاه ارزشهـاي واقعـــي 75
- «كتابنامه» 78
بگو: پروردگارم به داد گري [در همه ميدانها و شرايط [فرمان داده است، و [نيز خواسته است كه [در كنار هر سجدهگاهي [كه براي نماز برميگزينيد] با همه وجود به سوياو رويآوريد و در حالي كه دين خويشتن را براي او [پاك و [خالص ميسازيد وي را بخـوانيـد. همانگـونه كه شما را پديد آورد [به سـوي او [باز خــواهيد گشت.
در فراز پاياني آيه شريفه زيباترين و كوتاهترين استدلال براي ترديد ناپذير بودن رستاخيز و آفرينش دگرباره انسانها را ترسيم ميكند و ميفرمايد: همانگونه كه پديد آورنــده هستــي شمـا را پــديــد آورد، دگــرباره بـه ســـوي او باز خواهيد گشت.
كَمـا بَــدَاَكُمْ تَعُـــودُونَ.
1- 29 / اعراف .
«» (39)
در مورد پيوند اين فراز به ديگـر فــرازهاي آيه شـــريفه يا آيات گذشته ديدگاههايي ارائه شــده اســــت:
1 ـ به باور برخي منظور اين است كه پروردگار خويش را از روي اخلاص بخوانيد و بپرستيد؛ چرا كه سر انجام به سوي او باز ميگرديد و پاداش خود را دريافت ميداريد. اگر براستي دريافت اين حقيقت برايتان دشوار است، به آغاز آفرينش و پيدايش خود بنگريد و بدانيد كه همان گونه كه آفريدگار هستي شما را از نيستي به هستي آورد، دگر باره پس از مرگ و خاك شدنتان، به كالبد خاكي شما حيات بخشيده و با آفرينشي تازه شما را بر ميانگيزد.
2 ـ امّا به باور «زَجّاج» اين فراز از آيه شريفه، به آيه 25 همين سوره پيوند ميخورد(1) ومنظور اين است كه آفريدگار هستي پس از مرگ و پايان زندگي شما در اين سرا، بار ديگر شما را براي روز رستاخيز از دل خاك بيرون ميآورد و زندگي ميبخشد؛ چرا كه زنده ساختن دگر باره شما، براي او دشوارتر از آفرينش نخستين شما نيست. و بدين سان براي شركگراياني كه روز رستاخيز را انكار ميكردند و آن را دشوار و يا ناممكن ميپنداشتند استدلال ميكند كه اين براي آفريدگار هستي آسان اســــــت.
(40) «»
3 ـ از ديدگاه «ابو مسلم» اين فراز از آيه پيوندي به گذشته ندارد و خود نكتهاي جداگانه است و اين پيام را ميدهد كه هان اي بندگان خدا به هوش باشيد كه خدا همان گونه كه همه شما انسانها را از خاك آفريد، بار ديگر به خاك بر ميگرديد. اين آيه، درست بسان آن آيه است كه ميفرمايد: ما شما را از خاك آفريديم و شما را به خاك باز ميگردانيم و دگر باره شما را از خاك بيرون خواهيم آورد: مِنْهُمْ خَلَقْنــاكُمْ...(1)