- اَلاِْهْداءِ 1
- متن تأييديه فقيه اهلبيت حضرت آية اللّه حاج سيدمرتضي خاتمي درخصوص 2
- مقدمه 4
- معنــاي لغــوي و اصطــلاحي معــــاد 5
- جهان پـس از مـرگ و پـايـان كشمكشها 5
- شأن نزول 6
- امكانواثباتمعادازراهتوجّهدادنبهآفرينشآغازينانسان 7
- شـــــأن نــــزول 8
- به پـرتـوي از قـدرت خــدا بر فـراز ســرتان بنگــريد 10
- تصويرسازي زيباي قرآنكريم دربارهمعاد 16
- پرتوي از شاهكار خدا در آفرينش 17
- پندارشركگرايان دربارهمعاد و روشنگريقرآن 21
- چرا انكار معاد؟ 24
- تفكر برانگيزترين دليل در امكان معاد 24
- مــردگان را اين گــونه زنده ميسازيم 27
- معاد و قصه اصحاب كهف 30
- از ورقگرداني ليل و نهـار انديشه كن! 32
- و آنگاه... 32
- سـه ديدگاه 34
- معاد در عالم جنين 37
- دلايل معــاد در عــالم گيـاه 42
- معاد و دو پرسش تفكرانگيز و هدايتبخش 43
- دلايل معاد 45
- امكان معاد ازطريق اثباتآفرينشنوزاد 47
- امكانمعادازطريقاثباتوفات 48
- امكانمعادازطريقاثباتحيات دراراضيموات 51
- امكان معاد از طريق اثبات پيدايش آب 55
- امكـان معـاد از طـريق اثبـات پيـدايش آتش 57
- دلايـل هفتگـانه براي امكان معاد (2) 60
- روز آشكارشدن بازندگي و زيانكاري جبرانناپذير 63
- از آن خبر بزرگ ميپرسند؟ 65
- چگــونگي آفرينش جديد در قيامت 69
- شأن نزول 72
- آيابدنها و استخوانهايپوسيده دگرباربهپاميخيزند؟ 72
- دوزخيان تيرهبخت 73
- معاد تجليگاه ارزشهـاي واقعـــي 75
- «كتابنامه» 78
(14) «»
با اين بيان آن پديدآورنده توانا و دانايي كه ميتواند در راه آفرينش و رشد بخشيدن به انسان او را از اين مراحل چندگانه به صورت شگفتانگيزي عبور دهد و او را از نطفهاي ناچيز و بيمقدار به اوج كمال و اعتدال برساند و به او قدرت مقايسه و گزينش و انتخاب و بحث و كشمكش بدهد، چگونه نخواهد توانست آفرينش ديگري را در آستانه رستاخيز و روز رستاخيز پديد آورد و انسان را براي حسابرسي و دريـافت پاداش و كيفـر احضــار نمـــايد؟
1. آيه 83ـ77.
«» (15)
و تازه ميدانيم كه آفرينش دگرباره از آفرينش آغازين آسانتر است، چرا كه اين تنها پديد آوردن است، امّا آن، افزون بر پديد آوردن پديدههاي گوناگون، ابداع و ابتكار و پديد آوردن بدون هيچ سابقه و نمونه ميباشد.
روشن است كه آفرينش انسان را بسان پيدايش جهان و پديدههاي گوناگون آن نميتوان به طبيعت نسبت داد، چرا كه طبيعت بدان دليل كه فاقد حيات و توان و شعور است، در حكم مرده ميباشد؛ با اين بيان چگونه ميتوان از آن انتظار انجام كاري به اين شكوه و عظمت را داشت؟ و يا آفرينشِ انسان، اين شاهكار عظيم و بهـــتآور جهــان هستــــــي را بــه آن نسبـــــت داد؟!
و نيز نميتوان آفرينش انسان و يا جهان را رهآورد تصادف و اتفاق نگريست، چرا كه براي پيدايش هر پديدهاي پديدآورندهاي توانا و دانا لازم است و جز اين را خرد سالم و وجدان و فطرت نميپذيرد و قانع نميگردد.
آيه مورد بحث به اين نكته جالب و تفكرانگيز نيز رهنمون است كه انسان در شناخت آفريدگار هستي و گزينش دين و آيين و راه و رسم زندگي، بايد خردمندانه و
(16) «»
هوشيارانه عمل كند و با آگاهي و انديشه و شناخت، با دين روبرو گردد؛ چرا كه قرآن در اين آيه بر شركگرايان دليل و برهان ميباراند و از آنان ميخواهد كه آفرينش دگرباره را با توجه به آفرينش نخست مورد مطالعه قرار دهند و اين را به آن قياس نمايند؛ و نيز كساني را كه به آفرينش انسان و جهان اقرار ميكنند، آنان را به پذيرش آفرينش دگرباره ملزم ميسازد و روشنگري ميكند كه همان آفريدگار توانا و دانا و فرزانهاي كه جهان و انسان را آفريد، بر آفرينش دگرباره نيز تواناست.(1)