معاد و جهان پس از مرگ صفحه 102

یک اشکال گیج کننده!

حالا که سخن به مسأله «عمومیت قدرت آفریدگار» رسید و در مسأله رستاخیز روی آن تکیه شد، بد نیست ایرادی را که برای بعضی «گیج کننده!» جلوه کرده طرح کنیم.

آنها می‌گویند: اگر عمومیت قدرت خدا را بپذیریم به تناقض عجیبی برخورد می‌گنیم و آن اینکه از ما سؤال می‌کنند: آیا خداوند می‌تواند جسم عظیمی بیافریند که نتواند آن را حرکت دهد؟

آیا می‌تواند موجودی بیافریند که نتواند آن را نابود سازد؟

اگر بگوئیم می‌تواند، قبول کرده‌ایم که نمی‌تواند آن را حرکت دهد یا نابود کند، و اگر بگوئیم نمی‌تواند، باز هم قدرت او را انکار کرده‌ایم!

یا اینکه می‌گویند: آیا می‌تواند همانند خود را بیافریند؟

اگر بگوئیم می‌تواند، برای او شبیه و شریک قائل شده‌ایم و اگر بگوئیم نمی‌تواند قدرت او را محدود ساخته‌ایم!

پاسخ

این ایراد را که بعضی با آب و تاب زیاد نقل می‌کنند در حقیقت نه چندان مهم است، و نه باید گیج‌کننده باشد، و پاسخ آن را به گونه‌های مختلف داده‌اند، اما به شکل تازه‌تری می‌توان آن را توضیح داد و آن اینکه: در مسائل ریاضی گاهی به مسأله‌ای برخورد می‌کنیم که می‌گویند «صورت مسأله غلط است» یعنی مسأله اصلًا پاسخ ندارد، مثلًا اگر کسی بگوید: «ده متر پارچه داریم که می‌خواهیم آنها را میان پنج نفر تقسیم کنیم