معاد و جهان پس از مرگ صفحه 243

که در آن اشتباه نیست، مثلًا کنده‌های درختان هر سال قشری بر خود می‌افزایند که روشنگر سن آنهاست، همچنین طبقات یخ، این حسابی است که در آن اشتباه وجود ندارد و همیشه «سرجمع» آن حاضر است، محاسبه قیامت نوع عالی‌تر این گونه حساب می‌باشد.

ج- میزان اعمال

در متون اسلامی سخن از میزان یا ترازوی عمل فراوان به میان آمده است.

بعضی فکر می‌کنند ترازوئی به همین شکل که در این جهان می‌بینیم در کار است، لذا این زحمت را به دوش خود انداخته‌اند که پیدا کنند چه چیز در این ترازو وزن می‌شود.

1- خود افراد؟

2- نامه‌های اعمال وزن دارند و توزین می‌شوند؟

3- اعمال تجسم یافته وزن دارند؟

همه اینها به خاطر آن است که میزان و وزن را به همان مفهوم عادی آن که در زندگی روزانه با آن سرو کار داریم تفسیر کرده‌اند.

در حالی که می‌بینیم در زبان قرآن میزان به یک مفهوم بسیار وسیع‌تر و جامع‌تر آمده است:

«وَالسَّمَاءَ رَفَعَهَا وَ وَضَعَ الْمِیزَانَ آسمان را برافراشت و در هر چیز میزان (و حسابی) قرار داد».(1)

«وَ انْزَلْنَا مَعَهُمُ الْکِتَابَ وَ الْمِیزَانَ ما به همراه پیامبران کتاب و میزان (سنجش حق و باطل) فرستادیم».(2)

1- سوره الرحمن( 55)، آیه 7.

2- سوره حدید( 57)، آیه 25.