معاد و جهان پس از مرگ صفحه 271

یک نکته در اینجا باقی مانده که با ذکر آن این بحث را پایان می‌دهیم و آن اینکه: در حدیثی از امام صادق (ع) می‌خوانیم که فرمود:

«انَّمَا خُلِّدَ اهْلَ النَّارِ فِی النَّارِ لانَّ نِیَّاتِهِم کَانَتْ فِی الدُّنْیَا انْ لَوْ خُلِّدُوا فِیهَا انْ یَعْصُوا اللَّهَ ابداً وَ انَّمَا خُلِّدَ اهْلَ الْجَنَّةِ لانَّ نِیَّاتِهِم کَانَتْ فِی الدُّنْیَا انْ لَوْ بَقُوا فِیهَا انْ یُطِیعُوا اللَّهَ ابداً- فَبِالنِّیَّاتِ خُلِّدَ هؤُلاءِ وَ هؤُلاءِ»(1)

«به این سبب (جمعی از) اهل دوزخ همیشه در آن می‌مانند که نیت آنها این بوده که اگر جاودانه در دنیا بمانند گناه و مصعیت خدا کنند و به این سبب اهل بهشت همیشه در آن می‌مانند که قصد آنها این بوده که اگر به طور دائم در این جهان بمانند اطاعت فرمان خدا کنند، بنابراین هر دو دسته به خاطر نیت و قصدشان، «خلود» یافتند».

اگر با نظر ابتدائی به این حدیث بنگریم ممکن است سؤالاتی برای ما پیش آید که پاسخ آن آسان نباشد، زیرا تنها تصمیم بر گناه کافی برای آن همه مجازات نیست.

به علاوه در روایات متعددی که در باب نیت گناه وارد شده تصریح گردیده که نیت گناه به تنهایی گناه نیست تا چه رسدبه اینکه مجازاتش جاودانی باشد.

اما با دقت می‌توان گفت که این حدیث نیز اشاره لطیفی به بحث‌های گذشته دارد، زیرا نیت گناه جاویدان، تنها برای کسانی است که تمام وجودشان به رنگ گناه درآمده است طغیان و سرکشی همه وجود آنان را احاطه کرده، و تمام روزنه‌ها را به روی خود بسته‌اند و بال و پر خویش را سوزانده‌اند.

1- وسائل الشیعه، جلد اول، صفحه 36، حدیث 4.