راه بهشت صفحه 223

1- 643) احقاف / 19.

2- 644) بحارالأنوار: 66 / 156.

3- 645) زمر / 10.

4- 646) فرقان / 75.

5- 647) بقره / 214.

6- 648) مؤمنون / 111.

7- 649) دهر / 12.

8- 650) قصص / 54 .

وَ الْأَنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرینَ»(1).»

پس ما گفتیم: «یا رسول اللّه، صابران کیانند؟» فرمود:

«کسانی که بر انجام طاعت خدا و ترک معصیت او صبر می کنند، آنان کسانی هستند که مال پاکی را به دست می آورند و به اندازه و اقتصاد، انفاق و مصرف می کنند و مقداری از آن را در راه خدا می دهند، چنین کسانی رستگار و سعادت مند خواهند بود.»

تا این که فرمود:

«اهل صبر، دارای خشوع، وقار، سکینه (آرامش قلب)، تفکّر، نرمی با مردم، عدالت، تعلیم، اعتبار، تدبیر، تقوا، احسان، دوری از گناه و آلودگی، دوستی برای خدا، دشمنی برای خدا، ادای امانت، عدالت در حکم، اقامه شهادت، کمک به اهل حقّ، مقابله با اهل گناه و خلاف، گذشت از ظلم و... می باشند.»(2)

در برخی از روایات نیز آمده که:

بالاترین درجات بهشتی برای دوستان رسول خداصلی الله علیه وآله و ائمّه معصومین علیهم السلام است و پایین ترین درکات دوزخ نیز برای دشمنان آنان می باشد. [ و این معنای «هل الدّین إلّا الحبّ» می باشد].(3)

و شاید اختلاف درجات بهشت و درکات دوزخ به اختلاف مراتب دوستی و دشمنی باشد. واللّه العالم.

آخرین کسانی که داخل بهشت می شوند

1 - امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود:

«از بین پیامبران خدا[ علیهم السلام]، سلیمان بن داود، آخرین کسی است که داخل بهشت می شود، و این به علّت در دست داشتن ملک دنیاست [ که او از خداوند درخواست نمود و خداوند خواسته او را اجابت کرد].»(4)