انسان و معاد صفحه 136

بدنش هم از آن بی نصیب نیست.

چکیده درس یازدهم

Ë ظاهراً فشار قبر و عذاب برزخ اختصاص به مؤمنان وکافران دارد.

Ë کسانی که در قبر دفن نمی شوند هوا آنان را فشار می دهد.

Ë تضییع نعمت ها، تساهل در نجاست بول، سخن چینی، دوری مرد از عیال خویش و بدخویی از عوامل مهم عذاب برزخ و فشار قبرند.

Ë حجّ، خواندن آیه الکرسی، چهار روز روزه گرفتن در ماه رجب، خواندن سوره مُلک، رکوع کامل، قرائت سوره نساء، چهار بار حج رفتن، شکیبایی زن بر تند خویی شوهرش، وضو، مرگ در روز جمعه، جریده، آب پاشیدن روی قبر و کارهای خوب فرزندان موجب رفع فشار قبر و عذاب برزخ می شوند.

ظاهر روایات نشان می دهد که عذاب برزخ اختصاص به روح ندارد و بدن هم در آن معذّب خواهد بود.

خودآزمایی

1. هنگامی که انسان به قبر در می آید، نخستین کاری که به وقوع می پیوندد چیست؟

2. آیا همه مردگان با فشار قبر رو به رو می شوند؟

3. دو نمونه از اعمالی که فشار قبر را در پی دارد، بنویسید.

4. چرا سعد بن معاذ به فشار قبر گرفتار شد؟

5. چه اعمالی آدمی را از فشار قبر در امان می دارد؟

6. جریده چیست؟

7. کدام اعمال باعث رهایی انسان از عذاب برزخ است؟

8. آیا نعمت و عذاب برزخی روحی است یا جسمی؟