انسان و معاد صفحه 16

است. به همین جهت است که همه موجودات که از آن خلق شده اند دارای حیات و شعورند.

Ë خلقت مشیّت و عقل و علم و نور پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) از آب نبوده است.

Ë اختلاف و تفاوت خلایق بر اساس مراتب اطاعت و عصیان اجزای آن جوهر اصلی صورت گرفته است.

Ë ارواح و ابدان هم به جهت اختلاف مراتب اطاعت و عصیانشان از مراتب مختلف آن جوهر خلق شده اند.

Ë چگونگی پدید آمدن اشیای مختلف از جوهر اصلی همانند پدید آمدن شراب از سرکه و انسان از نطفه است.

خودآزمایی

1. خمیرمایه واصل موجودات عالم در منظر آیات و روایات چیست؟ نمونه ای از آیات و احادیث رادر این مورد بنویسید.

2. نظر امام صادق (علیه السلام) را در تفسیر آیه (وَکانَ عَرْشُهُ عَلی الماءِ) بنویسید.

3. در روایات درون مایه خلقت موجودات با چه تعبیرهایی بیان شده است؟ این اختلاف تعبیرها را چگونه توجیه می کنید؟

4. اگر درون مایه خلقت موجودات، آب باشد، این همه تفاوت میان آن ها را چگونه می توان توجیه کرد؟

5. امام رضا (علیه السلام) کیفیّت خلقت موجودات مختلف را از گوهر اصلی چگونه توجیه فرموده است؟