انسان و معاد صفحه 180

إِنْ کانَتْ إِلّا صَیْحَهً واحِدَهً فَإِذا هُمْ جَمِ_یعٌ لَدَیْنا مُحْضَرُونَ. (1)

جز یک فریاد نیست ناگهان همه آن ها نزد ما احضار می شوند.

6. خروج و اخراج

در مورد زنده شدن انسان از این واژه و مشتقات آن نیز در قرآن کریم استفاده شده است که به چند مورد اشاره می شود :

یَخْرُجُونَ مِنَ الأَجْداثٍ کَأَنَّ_هُمْ جَرادٌ مُنْتَشِرٌ. (2)

از قبرها بیرون می آیند گویا که ملخ هایی پراکنده شده هستند.

وَفِ_یها نُعِ_یدُکُمْ وَمِنْها نُ_خْرِجُ_کُمْ تارَهً أُخْری. (3)

و شما را در زمین باز می گردانیم و از آن دوباره بیرون می آوریم.

وَیُحْیِ آلأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِ_ها وَکَذلِکَ تُخْرَجُونَ. (4)

و زمین را بعد از مردنش زنده می کند و شما همین طور بیرون آورده می شوید.

این واژه دلالت دارد که انسان ها پیش از آنکه قیامت برپا شود در خاک و زمین فرو رفته و آنگاه که خدا بخواهد آنان را از خاک بیرون خواهد آورد همانطور که گیاهان از زمین با اراده او سر بر می زنند.

1- . یس(36)/ 53.
2- . قمر(54)/ 7.
3- . طه(20)/ 55.
4- . روم(30)/ 19.