انسان و معاد صفحه 193

إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَکْبَرُ. (1)

کسی که برای غیر تعجّب، سبحان الله گوید، خدا برای او پرنده ای خلق می کند که زبان و دو بال دارد که از طرف آن شخصی در میان تسبیح گویان تسبیح می گوید تا قیامت برپا شود. و همچنین است: «الحمد لله» و «لا اله الّا الله» و «الله اکبر».

در این روایت تصریح دارد که خداوند از این ذکرها پرنده ای خلق می کند که خدا را تسبیح می کند. البته در این روایت هم چنان که می بینیم حیوانی که از عمل خلق شده جزای کامل عمل به حساب نیامده است ولی نفی هم نمی کند که این پرنده جزیی از اجزای آن عمل نباشد.

چکیده درس شانزدهم

Ë کیفر اعمال با توجّه به متون مقدّس دینی محل خاصّ ندارد و از همان هنگام عمل در دنیا شروع شده و در برزخ و قیامت و بهشت و جهنّم تداوم خواهد یافت.

Ë از ظاهر آیات شریفه نمی توان استفاده کرد که جزای اعمال عین آن ها است بلکه شواهد فراوان وجود دارد که جزای اعمال به جعل و قرار الهی صورت می گیرد نه به صورت خودکار.

Ë کیفر اعمال طبق قوانین الاهی برای مصالح بشر و تربیت او توسط خداوند متعال جعل شده است.

Ë تمام آیاتی که ممکن است به  آن ها بر مطلب مذکور استدلال کرد دلالتی بر آن ندارند.