انسان و معاد صفحه 197

با او دفن می شوی در حالی که تو مرده ای، پس اگر آن ارجمند باشد تو را گرامی خواهد داشت و اگر پست باشدتو را رها می کند، سپس در محشر با تو محشور خواهد شد و تو هم با آن محشور می شوی و جز از آن سؤال نمی شوی پس آن را صالح قرار بده، زیرا اگر آن صالح باشد با آن انس می گیری و اگر فاسد باشد وحشتی نخواهی داشت جز از او؛ و آن فعل تو است.

این روایت شریف دلالت دارد که اعمال خوب و بد انسان در قبر با انسان خواهند بود و یا کنار او خواهند ماند و اورا از وحشت و تنهایی بیرون خواهند آورد و یا او را ترک کرده واسباب وحشت او را فراهم خواهند آورد. این اعمال همانند انسان در قیامت با او محشور خواهند شد واو را همراهی خواهند کرد.

امام صادق (علیه السلام) در مورد شادمان کردن مؤمن می فرماید :

إذَا بُعِثَ المُومِنُ مِنْ قَبْرِهِ خَرَجَ مَعَهُ مِثَالٌ مِنْ قَبْرِهِ یَقْدِمُهُ أمَامَهُ وَ کُلَّمَا رَأی المُومِنُ هَوْلاً مِنْ أهوَالِ یَومِ القِیَامَهِ قَالَ لَهُ المثالُ: لا تَحْزَنْ وَ لا تَفْزَعْ و أبْشِر بِالسُّرُورِ وَ الْکَرامَهِ مِنَ اللّهِ فَلاَ یَزَالُ یُبَشِّرُهُ بِالسُّرُورِ وَ الْکَرَامَهِ مِنَ اللّهِ حَتّی یَقِفَ بَیْنَ یَدَیِ اللّه جَلَّ جَلاَلُهُ فَیُحَاسِبُهُ حِسَاباً یَسِیراً وَ یَأمُرُ بِهِ إلَی الْج_َنَّهِ وَ الْمِثَالُ أمَامَهُ فَیَقُولُ لَهُ الْم_ُومِن: رَحِمَکَ اللّهُ نِعْمَ الْخَارِجُ کُنْتَ مَعِی مِنْ قَبْرِی وَ مَا زِلْتَ تُبَشِّرُنِی بِالسُّرُور وَ الْکَرَامَهِ حَتّی رَأیْتُ ذَلِکَ فَمَنْ أنْتَ؟ قَالَ: فَیَقُولُ: أن_َا السُّرُورُ الَّذِی کُنْتَ أدْخَلْتَهُ عَلَی أخِیکَ الْم_ُومِنِ خَلَقَنِیَ اللّه مِنْهُ لاُِب_َشِّرُکَ. (1)

آن گاه  که مؤمنی وارد قبر می شود صورتی را می بیند که پیش روی او قرار دارد، واو را دائم از حزن و اندوه در می آورد و سرور و کرامت را به او بشارت می دهد تا هنگامی که قیامت برپا می شود و خداوند متعال او را با حسابی سبک و آسان روانه بهشت می کند واو می بیند آن مثال و صورت