انسان و معاد صفحه 32

إِنَّ نُطْفَهَ الْم_ُوْمِنِ لَتَکُونُ فِی صُلْبِ الْم_ُشْرِکِ فَلَا یُصِیبُهُ مِنَ الشَّرِّ شَیْءٌ حَتَّی إِذَا صَارَ فِی رَحِمِ الْم_ُشْرِکَهِ لَمْ یُصِبْهَا مِنَ الشَّرِّ شَیْءٌ حَتَّی تَضَعَهُ. (1)

همانا نطفه مومن در صلب کافر قرار می گیرد اما چیزی از بدی (کافر) به او نمی رسد تا آنجا که در رحم زن مشرک قرار می گیرد از شرّ او چیزی به مومن نمی رسد.

کیفیّت قرار گرفتن روح در بدن

گفتیم روح و بدن دو موجود مستقل و جدا از هم هستند و خداوند متعال با نظر لطف و رحمت خویش روح ها را در بدن های خاصّ خویش قرار داد و آن دو را با هم جمع و مرکّب ساخت.

و در مباحث بعدی خواهیم گفت که روح و بدن اگر چه از نظر جنس مادّه با هم اشتراک دارند ولی کیفیّت مادّه روح با مادّه بدن متفاوت است. بنابر این ترکیبی که میان آن دو صورت می گیرد به صورتی نیست که آن دو یکی شوند بلکه ترکیب میان آن دو ترکیب صناعیِ انضمامی است. یعنی روح به آن بدن تعلّق و احاطه دارد نه این که با آن در آمیخته باشد. امام صادق (علیه السلام) می فرماید :

إِنَّ الْأَرْوَاحَ لَا تُمَازِجُ الْبَدَنَ وَ لَا تُوَاکِلُهُ وَ إِنَّم_َا هِیَ کِلَلٌ لِلْبَدَنِ مُحِیطَهٌ بِهِ. (2)

همانا روح ها با بدن در نمی آمیزند و به آن وابسته نیستند بلکه روح به بدن تعلّق می گیرد و محیط بر آن می شود.

کیفیّت تعلّق روح و احاطه آن به بدن هم به مانند تعلّق و احاطه دو امر مادّیِ مساوی از تمام جهات نیست زیرا روح اگرچه از نظر اصل مادّی بودن بابدن اشتراک دارد ولی از نظر لطافت و رقّت با آن خیلی متفاوت است.