- مقدّمه ناشر 1
- مقدّمه مؤلف 3
- اشاره 5
- فصل اوّل: آفرینش انسان 5
- درس اول: ابتدای شکل گیری عالم 6
- اشاره 6
- آب مادّه اصلی همه موجودات مادّی 7
- منشأ پدید آمدن اختلاف ها در موجودات 11
- چکیده درس اوّل 15
- خودآزمایی 16
- اشاره 17
- درس دوم: مراحل خلقت انسان 17
- 1. انسان در عالم ارواح 18
- اشاره 18
- کثرت روایات عالم ارواح 21
- 2. انسان در عالم ذرّ (= عهد = میثاق = الست) 22
- چکیده درس دوّم 25
- خودآزمایی 26
- درس سوم: روح و بدن 27
- اشاره 27
- زمان و محلّ ترکیب روح و بدن 28
- کیفیّت قرار گرفتن روح در بدن 32
- نقش روح و بدن در حقیت انسان 33
- چکیده درس سوّم 36
- خودآزمایی 37
- اشاره 38
- درس چهارم:حقیقت روح و بدن 38
- عدم تجرّد روح 39
- معانی روح در قرآن و حدیث 43
- چکیده درس چهارم 46
- خودآزمایی 46
- اشاره 47
- درس پنجم: انسان در دنیا 47
- خلقت انسان از خاک 48
- دلالت آیات قرآن بر خلقت انسان از خاک 50
- دلالت روایات بر خلقت انسان از خاک 52
- چکیده درس پنجم 55
- خودآزمایی 55
- فصل دوم: بازگشت انسان 56
- اشاره 56
- درس ششم: جایگاه اعتقادی معاد 57
- اشاره 57
- معنای لغوی معاد 58
- اهمّیّت معاد 59
- معنای اصطلاحی معاد 59
- آثار اعتقاد به معاد 60
- اشاره 61
- 1. عدل الاهی 61
- لزوم و ضرورت معاد 61
- 2. حکمت الهی 65
- معاد، ضرورت ادیان 66
- معاد وحوش و حیوانات 68
- چکیده درس ششم 70
- خودآزمایی 71
- درس هفتم: امکان معاد 72
- اشاره 72
- اشاره 73
- الف: شواهد قرآنی 73
- زنده شدن مردگان در دنیا 73
- 1. زنده شدن مقتول بنی اسرائیل 74
- 2. زنده شدن حضرت عزیر بعد از صد سال 75
- 3. زنده شدن پرنده های حضرت ابراهیم (علیه السلام) 76
- ب: شواهد روایی 79
- چکیده درس هفتم 80
- خودآزمایی 81
- اشاره 82
- درس هشتم: شبهات منکران معاد 82
- 1. شبهات منکران و پاسخ قرآن به آن ها 83
- 2. شبهه آکل و مأکول 87
- چکیده درس هشتم 90
- خودآزمایی 90
- درس نهم: مرگ 91
- اشاره 91
- مرگ و خواب 92
- احتضار 99
- چهره فرشته مرگ در حال قبض روح 100
- کیفیّت قبض روح مؤمن و فاجر 101
- سختی دوری از دوستان و آشنایان 105
- درد و رنج مؤمن درحال احتضار کفاره گناهان اوست 108
- حضور پیامبر و ائمه (علیهم السلام) نزد محتضر 109
- چکیده درس نهم 110
- خودآزمایی 110
- درس دهم: برزخ 112
- اشاره 112
- معنای برزخ 113
- برزخ منزلی از منازل آخرت 116
- سؤال قبر 118
- چکیده درس دهم 123
- خودآزمایی 124
- درس یازدهم: عذاب برزخ 125
- اشاره 125
- فشار قبر 126
- عوامل مؤثّر بر فشار قبر 128
- 1. حجّ 129
- عوامل مؤثّر بر رفع فشار قبر 129
- 3. چهار روز روزه گرفتن در ماه رجب 130
- 2. خواندن آیه الکرسی 130
- 4. قرائت سوره ملک 130
- 6. خواندن سوره نساء 131
- 8. شکیبایی زن بر بدخویی شوهرش 131
- 5. رکوع کامل 131
- 7. چهار بار حج رفتن 131
- 10. مرگ در روز یا شب جمعه 132
- 9. وضو 132
- 12. آب پاشیدن بر روی قبر 133
- 11. جریده 133
- 13. کارهای خوب فرزندان 134
- چکیده درس یازدهم 136
- خودآزمایی 136
- درس دوازدهم: وضعیّت ارواح در برزخ 137
- اشاره 137
- وضعیّت ارواح در برزخ 138
- آگاهی ارواح در برزخ از احوال دنیا 141
- مسخ در برزخ 144
- بازگشت از برزخ به دنیا 145
- چکیده درس دوازدهم 146
- خودآزمایی 147
- اشاره 148
- درس سیزدهم: فنای عالم و برپایی قیامت 148
- نفخه اول 149
- اشاره 149
- نفخ صور 149
- نفخه دوم 153
- مواقف قیامت و محاسبه اعمال 155
- چکیده درس سیزدهم 159
- خودآزمایی 159
- درس چهاردهم: کیفیّت زنده شدن مردگان و قیامت 161
- اشاره 161
- 1. بارش باران و جمع شدن ابدان مردگان 162
- 2. تشبیه معاد به رویش زمین 167
- چکیده درس چهاردهم 170
- خودآزمایی 170
- اشاره 171
- درس پانزدهم: واژه های کلیدی معاد در قرآن 171
- 1. عود و اعاده 172
- 2. ایاب، رجوع، صیرورت 174
- 3. احیاء، بعث، بعثره و قیام 177
- 4. حشر، جمع و نشر 178
- 5. لقاء الله و حضور 179
- 6. خروج و اخراج 180
- چکیده درس پانزدهم 181
- خودآزمایی 181
- اشاره 182
- درس شانزدهم: کیفر اعمال 182
- محلّ کیفر 183
- آیا جزای عمل عین عمل است؟ 187
- چکیده درس شانزدهم 193
- خودآزمایی 194
- اشاره 195
- درس هفدهم: تجسم اعمال 195
- همراهی عمل با انسان 196
- حبط و تکفیر 198
- چکیده درس هفدهم 205
- خودآزمایی 206
- اشاره 207
- درس هجدهم: شفاعت 207
- معنای شفاعت 208
- اهمیّت شفاعت 210
- شفاعت کنندگان 211
- شفاعت شوندگان 212
- محلّ شفاعت 214
- چکیده درس هیجدهم 217
- خودآزمایی 218
- اشاره 219
- درس نوزدهم: بهشت و جهنّم (1) 219
- مخلوق بودن بهشت و جهنّم 220
- هر انسانی منزلی در بهشت و منزلی در جهنّم دارد 224
- بهشت و جهنّم برزخ 225
- درجات بهشت 227
- چکیده درس نوزدهم 229
- خودآزمایی 230
- درس بیستم: بهشت و جهنّم (2) 231
- اشاره 231
- درکات جهنّم 232
- تفاوت های دنیا و آخرت و لذّتها و عذابهای آن دو 234
- خلود 239
- روییدن ترتیزک در زمین جهنّم 241
- چکیده درس بیستم 242
- خودآزمایی 242
- فهرست منابع 244
دلالت آیات قرآن بر خلقت انسان از خاک
خداوند متعال در آیات زیادی به خلقت انسان ها از خاک و گل تصریح فرموده و آن گاه مراحل تکوین آن ها را در رحم مادر بیان کرده است. در برخی آیات به این صورت بیان شده است :
وَاللّهُ خَلَقَکُمْ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَهٍ ثُمَّ جَعَلَکُمْ أَزْواجاً. (1)
و خداوند شما را از خاک آفرید آنگاه از نطفه آفرید سپس شما را زوج ها قرار داد.
هُ_وَ الَّذِی خَلَقَکُمْ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَهٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَهٍ. (2)
او کسی است که شما را از خاک آفرید آنگاه از نطفه سپس از خون بسته.
وَلَقَدْ خَلَقْنا آلإِنْسانَ مِنْ سُلالَهٍ مِنْ طِ_ینٍ * ثُمَّ جَعَلْناهُ نُطْفَهً فِی قَرارٍ مَ_کِ_ینٍ * ثُمَّ خَلَقْنا آلنُّ_طْفَهَ عَلَقَهً فَخَلَقْنا آلعَلَقَهَ مُ_ضْغَهً فَخَلَقْنا آلمُ_ضْغَهَ عِظاماً فَ_کَسَوْنا آلعِظامَ لَ_حْماً ثُمَّ أَنْشَ_أْناهُ خَ_لْقاً آخَرَ فَتَبارَکَ اللّهُ أَحْ_سَنُ الخالِقِ_ینَ. (3)
و البتّه ما انسان را از سلاله ای از گل آفریدیم * آنگاه او را نطفه ای در جایگاهی ثابت قرار دادیم * سپس نطفه را خون بسته قرار دادیم و آن را مضغه کردیم و مضغه را استخوان ساختیم پس استخوان را گوشت پوشاندیم آنگاه خلقی دیگرش کردیم پس مبارک است خداوند که بهترین خلق کنندگان است.
یا أَیُّها النّاسُ إِنْ کُ_نْتُ_مْ فِی رَیْبٍ مِنَ آلبَعْثِ فَإِنّا خَلَقْناکُمْ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُ_طْفَهٍ ثُمَّ مِنْ عَلَ_قَهٍ ثُمَّ مِنْ مُ_ضْغَهٍ مُخَ_لَّقَهٍ وَغَیْرِ مُخَ_لَّقَهٍ لِنُبَ_یِّنَ لَکُمْ وَنُ_قِرُّ فِی
1- . فاطر(35)/ 11.
2- . غافر(40) / 67.
3- . مؤمنون(23) / 14-12.