انسان و معاد صفحه 62

آیا آنان که بدیها را وارد می شوند گمان می کنند که آن ها را مانند آنان که ایمان آورده و اعمال صالح انجام داده اند خواهیم کرد که زندگی و مرگشان مساوی است. آنچه حکم می کنند بد است.

أَفَمَنْ کانَ مُ_ؤْمِناً کَمَنْ کانَ فاسِقاً لا یَسْ_تَوُونَ. (1)

آیا کسی که ایمان آورده مانند کسی است که فسق ورزیده، مساوی نیستند.

أَمْ نَجْعَلُ آلَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا آلصّالِحاتِ کَالْمُفْسِدِینَ فِی الأَرْضِ أَمْ نَجْعَلُ آلمُتَّقِ_ینَ کَالفُجّارِ. (2)

آیا ما آنان را که ایمان آورده و عمل های صالح انجام داده اند مانند آنان که در زمین فساد ورزیده اند قرار می دهیم؟ آیا پرهیزکاران را مانند بد کاران قرار می دهیم؟

پس بدی با خوبی و فاسق با نیکوکار مساوی نیست. و از سوی دیگر می بینیم اگر زندگی انسان با مرگ تمام شود و همه پرونده ها با مردن بسته شود، نه تنها فرقی میان مؤمن و فاسق گذاشته نشده است بلکه بسیاری از کافران و مشرکان و فاسقان و عاصیان از حقوق مساوی نسبت به مؤمنان و مسلمانان و پرهیزکاران برخودار بوده بلکه بهتر و بیشتر از آن ها از نعمتهای دنیوی بهره مند شده اند و به عکس بسیاری از اولیای الاهی در این دنیا مشکلات فراوانی را تحمّل کرده اند. بنابر این عدل الاهی اقتضا می کند که حیات بشر با مردن تمام نشود و همین انسان ها با همین بدن های خویش که کارهای خوب و بد را مرتکب شده اند در دنیایی دیگر به جزای اعمال خویش برسند. عدل الهی اقتضا می کند که کافر با مؤمن و فاسق با نیکوکار نه تنها مساوی نباشند بلکه مؤمن و نیکوکار نزد خدای تعالی از کرامت و فضل و احسان الهی برخوردار شود.

دوم اینکه خدای تعالی در آیات فراوان در مقابل اعمال خیر و پرهیز از معاصی و