انسان و معاد صفحه 85

یُمِ_یتُکُمْ ثُمَّ یَجْمَعُکُمْ إِلی یَوْمِ آلقِ_یامَهِ لارَیْبَ فِ_یهِ وَل_کِنَّ أَکْثَرَ النّاسِ لا یَعْلَمُونَ. (1)

و می گویند: ما جز زندگی دنیا زندگی دیگری نداریم می میریم و زنده می شویم و جز روزگار ما را هلاک نمی کند. و  آن ها بدان آگاهی ندارند، آن ها جز گمان چیزی ندارند. و آنگاه که آیه های روشن ما برایشان تلاوت می شود حجّتی ندارند جز اینکه می گویند: اگر راست می گویید پدران ما را بیاورید. بگو خداوند شما را زنده می کند سپس می میراند سپس به روز قیامت که شکّی در آن نیست همه شما را جمع می کند. اما بیشتر مردم نمی دانند.

در این آیات سخن از انکار منکران معاد است. آنان می گویند: ما جز دنیایی که در آن زندگی می کنیم دنیای دیگری نخواهیم داشت و با مرگ از بین رفته و فانی خواهیم شد و دوباره زندگی جدیدی نخواهیم یافت و شما اگر راست می گویید که ما دوباره زنده خواهیم شد پس پدران ما را که سال هاست مرده اند و استخوان هایشان پوسیده، زنده کرده به ما نشان دهید.

خدای تعالی انکار این گروه را ناشی از جهل و نادانی آن ها دانسته، تأکید می کند که زندگی و مرگ انسان به دست اوست. و خداوند متعال است که زنده می کند و می میراند و در روز قیامت دوباره همه را زنده خواهد کرد. و مرگ و زندگی انسان ها کار طبیعت نیست تا انسان با مردن فانی شده و از بین برود. انسان کیفیّت پیدایش خود را نمی داند که چگونه از خاک آفریده شده و به این صورت موجود در آمده است. بی اطلاعی او از کیفیّت پدید آمدنش موجب شده است که درباره حیات یافتن مجدد خویش نیز دچار مشکل شود. اگر او همچون پدید آمدنش از بازگشت خود نیز اظهار بی اطلاعی می کرد خیلی بجا بود. یعنی انسان باید به نادانی و عدم آگاهی خویش اذعان کند و به توانایی و آگاهی خالق و آفریننده خویش ایمان بیاورد