قیامت ، یا ، روز حسرت عظیم صفحه 107

1- تفسیر المیزان 402:17 به نقل از معاد آقای قرائتی، ص227؛ در این میان احتمالاتی دیگر نقل شده که می توانید ر.ک: تفسیر نمونه 431:18.

2- ر.ک: تفسیر نمونه 117:12.

3- ر.ک: الکافی 31:2 ح1؛ بحار 318:7 ح14.

افتخار) نامه اعمال خود را می خوانند و کمترین ستمی به آن ها نخواهد شد».

هشمین شاهد: زمان

گرچه در متن آیات قرآن اشاره به این شاهد نشده است، ولی در روایات معصومین (عَلیهِم السَّلام) شاهد بر آن وجود دارد چنان که از علی (علیهِ السَّلام) می خوانیم:

«مَا مِن یَومٍ یَمُرُّ عَلَی ابنِ آدَمَ إِلاَّ قَالَ لَهُ ذَلِکَ الیَومُ یَا ابنَ آدَمَ أَنَا یَومٌ جَدِیدٌ وَ أَنَا عَلَیکَ شَهِیدٌ فَقُل فِیَّ خَیراً وَ اعمَل فِیَّ خَیراً أَشهَدُ لَکَ بِهِ یَومَ القِیَامَهِ فَإِنَّکَ لَن تَرَانِی بَعدَهُ أَبَداً؛ (1) هیچ روزی بر فرزند آدم نمی گذرد مگر این که به او می گوید: ای فرزند آدم! من روز تازه ای هستم و بر تو گواهم، در من سخن خوب بگو، و عمل نیک انجام ده، تا در قیامت به نفع تو گواهی دهم کزیرا پس از این هرگز مرا نخواهی دید».

امام سجاد (علیهِ السَّلام) نیز در دعای ششم صحیفه سجّادیه می فرماید:

«هَذَا یَومٌ حَادِثٌ جَدِیدٌ وَ هُوَ عَلَینَا شَاهِدٌ عَتِیدٌ؛ امروز روز تازه و جدیدی است و در قیامت گواهی اعمالی است که در آن انجام می دهیم».

نهمین گواه: اعمال

از شاهدان روز قیامت، خود اعمال و کردارهای انسان است که در برابر انسان مجسّم و نمودار می شوند. آری، همین که عمل در آن نظام خود را نشان داد، دیگر هیچ راهی برای انکار وجود ندارد.

مسأله تجسّم عمل در قرآن و روایات بسیار است که ما به نمونه ای از آن ها اشاره می کنیم: (2) .