- سخن ناشر 1
- اهداف 6
- اهیمت مسجد در قرآن 9
- اهمیت مسجد در روایات 13
- عوامل حفظ و پایداری مساجد 15
- عوامل جذب 19
- مباهات و مفاخره 21
- پرداختن به کارهای دنیوی 22
- دهان بدبو 25
- رعایت شأن مسجد 26
- مسجد و جماعت 27
- اشاره 32
- مسجد، مرکز ذکر و یاد الهی 37
- شرایط و ویژگی آبادکنندگان مساجد 47
- متقین، سرپرستان مساجد 49
- حرمت نماز خواندن در مساجد منافقان 50
- استفاده از زینت هنگام ورود به مساجد 52
- لزوم طهارت در رفتن به مساجد 53
- اشاره 60
- واژه مسجد 61
- تعریف مسجد 63
- نشان های مسجد 64
- مناصب مسجد 65
- اشاره 70
- راز نامگذاری مسجد 78
- آبادانی مسجد از دیدگاه قرآن 86
- اشاره 92
- مسجد، اولین بنای شهر کوفه 98
- شکوه معنوی شهرها 106
- انوار درخشان 109
- محبوب ترین و مهم ترین مکان 114
- نقش مسجد در بافت شهری 119
- از بازار آخرت تا بازار دنیا 124
- اشاره 131
- ضرورت احیای نقش و کارکردهای مساجد 145
- راهکارهای احیای نقش و کارکردهای مساجد در دوران معاصر 146
- اشاره 151
- مسجد؛ محور وحدت مسلمانان 152
- مساجد؛ مراکز هدایت و عبادت 152
- اولین بناکننده مسجد 154
- مساجد؛ محل اجتماع نخبگان جامعه 156
- مساجد؛ مرکز حضور فراگیر 157
- مساجد؛ محل اعتکاف 158
- مساجد؛ معبد عبادت جمعی 159
- مساجد؛ کانون تفاهم و همدلی 162
- مساجد حقیقی 164
- مسجد ضرار 165
- تلاش دشمنان 166
- کارکردهای مساجد در گذشته و حال 171
- مساجد و انقلاب اسلامی ایران 172
- مساجد و امروز و فردای انقلاب 173
- اشاره 175
- موقعیت جغرافیایی 175
- اماکن مقدس 179
- قدس ازنگاه ادیان سه گانه توحیدی 203
- اهمیت شهر قدس 204
- پیوند هدف و مکتب 205
- 2 . خواص و اندیشمندان 211
- 3 . عامه مردم 212
- اشاره 215
- همگرایی نهاد مسجد و وسایل ارتباط جمعی نوین 216
- ناکامی های فرهنگی؛ عوامل و پیامدها 219
- بررسی راهکارها برای نظرسنجی ها 221
- نتایج نظرسنجی از مردم تهران درباره«برنامه های مذهبی تلویزیون» 226
- اشاره محمدحسین ریاحی 235
- الف . مساجد اصفهان 244
- ب . مساجد نیشابور 260
- اشاره 274
- محراب 278
- تزیینات و کتیبه های محراب 279
- اشاره 284
- چالش های موجود در مساجد جهان اسلام و ایران اسلامی 284
- راهکارهای توسعه وتعمیق جایگاه ونقش آفرینی واقعی مساجد 285
- اطلاعیه مهم 288
نخستین اقدام پیامبر صلی الله علیه و آله
نخستین اقدام رسول خدا صلی الله علیه و آله پس از هجرت به مدینه، ساختن مسجد برای اجتماع مردم بود.
پیامبر و همراهان در مسیر هجرت از مکه به مدینه، روز دوشنبه 12 ربیع الاول به قبا، در دو فرسخی مدینه، مرکز قبیله بنی عمرو بن عوف رسیدند و در منزل بزرگ قبیله (مکثوم بن الهدم) فرود آمدند. گروهی از مهاجرین و انصار نیز در انتظار مرکب رسول خدا صلی الله علیه و آله بودند.
رسول خدا صلی الله علیه و آله تا آخر هفته در آنجا توقف داشتند و در همین فاصله کوتاه، پیامبر «مسجد قبا» را برای قبیله بنی عوف پایه گذاری فرمودند.(1)
مساجد؛ محل اجتماع نخبگان جامعه
مسجد محل اجتماع بزرگان قبایل و نیکان و نخبگان جامعه است.
«عن ابی عبداللّه علیه السلام قال یا فضل لا یأتی المسجد من کل قبیله الا وافدها و من کل اهل بیت الا نجیبها، یا فضل لا یرجع صاحب المسجد باقلّ من احدی ثلاث خصال اما دعاء یدعوا به یدخله اللّه به الجنه و اما دعاء یدعوا به فیصرف اللّه عنه به بلاء الدنیا و اما اخ یستفیده فی اللّه».(2)
1- . فروغ ابدیت، ج 11 ، ص 361 .
2- . وسائل الشیعه، ج 3 ، ص 477 .