صحنه های قیامت صفحه 54

و یا می فرماید: «حَتّی إِذا جاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ رَبِّ ارْجِعُونِ * لَعَلّی أَعْمَلُ صالِحا فیما تَرَکْتُ کَلاّ إِنَّها کَلِمَهٌ هُوَ قائِلُها وَ مِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلی یَوْمِ یُبْعَثُونَ»(1).

روایات فراوانی نیز از طریق شیعه و اهل سنّت وارد شده که روح بعد از مفارقت از بدن متعلّق به اجسام بسیار لطیفی می شود مانند اجسام ملائکه و اجنّه، و شباهت کاملی به بدن خود دارد و در آن قالب زندگی می نماید و پرواز می کند.

شیخ طوسی رحمه الله با سند خود از یونس بن ظبیان نقل نموده که گوید: خدمت امام صادق علیه السلام بودم و آن حضرت به من فرمود: «مردم [ یعنی

اهل سنّت] درباره ارواح مؤمنین پس از مرگ چه می گویند؟» گفتم: آنان می گویند: ارواح مؤمنین پس از مرگ در چانه دان های پرندگان سبزی قرار می گیرند. امام صادق علیه السلام تعجّب نمود و فرمود: «سبحان اللّه! مؤمن نزد خداوند عزیزتر از آن است.» سپس فرمود: «هنگام احتضار رسول خدا صلی الله علیه و آله و علی و فاطمه و حسن و حسین علیهم السلام همراه ملائکه اللّه عزّوجلّ نزد میّت حاضر می شوند، پس اگر خداوند زبان او را به یگانگی خداوند و رسالت پیامبر خود صلی الله علیه و آله و ولایت اهل بیت علیهم السلام باز نماید، رسول خدا صلی الله علیه و آله و علی و فاطمه و حسن و حسین علیهم السلام و ملائکه مقرّب خدا او را تأیید می کنند و بر گفته او گواهی می دهند، و اگر زبان او گره بخورد و نتواند سخن بگوید، خداوند پیامبر خود صلی الله علیه و آله را اختصاص می دهد که از قلب او خبر دهد. پس رسول خدا صلی الله علیه و آله شهادت به ایمان او می دهد و علی