صحنه های قیامت صفحه 61

8 - احوال مؤمن و کافر در قبر

تردیدی نیست که عذاب قبر و برزخ و نعمت ها و لذّت های آن مورد اتّفاق و اجماع مسلمین است بلکه از ضروریّات دین به شمار می رود و منکر آن کافر محسوب می شود و اگر کسی چیزی بر خلاف آن بگوید اجماع سابقا و لاحقا بر خلاف او خواهد بود، چنان که در مسأله بقای نفوس پس از مرگ همان گونه که گذشت اجماع و اتّفاق وجود دارد.

مرحوم محقّق طوسی در تجرید اعتقادات گوید: «تردیدی در عذاب

قبر نیست چراکه آن امر غیر ممکنی نیست و آیات و روایات متواتری بر آن دلالت دارد.»(1)

مرحوم علاّمه حلّی نیز در شرح تجرید می فرماید: «ضرار منکر عذاب قبر است و اجماع بر خلاف گفته او قائم است.»(2)

شارح مقاصد نیز گفته: «مسأله سؤال منکر و نکیر در قبر و عذاب کفّار و برخی از گنهکاران در قبر مورد اتّفاق مسلمانان است.»(3)

خداوند درباره آل فرعون می فرماید: «اَلنّارُ یُعْرَضُونَ عَلَیْها غُدُوّا وَ عَشِیّا»(4).

در برخی از روایات آمده که رسول خدا صلی الله علیه و آله می فرماید: «إنّ أحدکم إذا مات عرض علیه مقعده بالغداه و العشیّ، إن کان من أهل الجنّه فمن الجنّه و إن کان من أهل النّار فمن النّار فیقال هذا مقعدک حتّی نبعثک یوم القیامه.»(5)

1- . بحارالأنوار: 6 / 272.
2- . همان.
3- . همان: 6 / 274.
4- . سوره غافر: 46.
5- . کتاب ذکری، شهید اوّل: 77.