- سرآغاز … 1
- پیش گفتار … 4
- بخش یکم: شأن نزول آیه ولایت … 6
- اشاره 6
- شأن نزول آیه ولایت … 6
- اتفاق نظر مفسّران در شأن نزول آیه … 7
- آیه ولایت در سخن محدّثان … 11
- آیه ولایت در سروده شاعر شهیر انصاری … 13
- آیه ولایت از دیدگاه ابن تیمیّه … 14
- برداشت آخر … 16
- بخش دوم امامت علی علیه السلام درآیه ولایت … 18
- اشاره 18
- آیه ولایت و امامت علی علیه السلام … 18
- «ولایت» چیست؟ … 19
- معنای ولایت در آیه شریفه … 23
- دیدگاه فضل بن روزبهان در مورد معنای ولایت و آیه مبارکه … 24
- ردّ دیدگاه ابن روزبهان … 24
- حاصل بررسی … 28
- چند شبهه در مورد آیه ولایت … 30
- بخش سوم شبهه هایی درباره آیه ولایت … 30
- اشاره 30
- نخستین شبهه: معنای ولایت … 31
- دومین شبهه: «واو» حالیه یا عاطفه؟ … 31
- پاسخ … 33
- سومین شبهه: علی علیه السلام به خدا توجه داشت یا به سائل؟ … 34
- پاسخ … 35
- چهارمین شبهه: آیه مذکور، جمع را خطاب می کند اما علی علیه السلام فرد است … 38
- پاسخ … 39
- اشاره 39
- پاسخ زمخشری … 40
- پاسخی دیگر … 41
- دیدگاه علّامه سیّد عبدالحسین شرف الدین رحمه اللَّه … 41
- روایتی از امام صادق علیه السلام … 42
- پاسخی مورد پسند … 43
- سخن پایانی … 45
- کتاب نامه … 47
1- تفسیر روح المعانی: 6/ 168.
2- تفسیر ابن کثیر: 2/ 64.
شماره صفحه در کتاب - ص: 23
***
و سخنان آن ها در مورد راویان و ناقلان این احادیث بررسی گردید، این نتیجه به دست آمد که تعدادی از این احادیث بنا بر نظر آن ها- که از ناقدان معروف اهل سنّت در سند روایات هستند- صحیح بوده و قابل اعتماد است.
یکی از آن روایات، حدیثی است که ابن ابی حاتِم در تفسیر خود آورده است. وی از ابی سعید اشبح از فضل بن دکین از موسی بن قیس حضرمی از سلمه بن کهیل این گونه نقل می کند:
علی در حال رکوع انگشترش را به فقیر بخشید و این آیه نازل شد: «انما ولیّکم اللَّه ورسوله …» (1).
تا این جا به خوبی روشن شد که صحّت این حدیث مورد اتفاق مفسّران بوده و بنا بر گفته آلوسی بیشتر محدّثان آن را نقل کرده اند که به نام برخی از آن ها اشاره شد و کلام ابن کثیر در صحّت بعضی از آن ها نیز نقل گردید.
علمای علم کلام نیز- که در مورد دلایل امامت بحث کرده و دلیل های هر طرف را برای اثبات نظر خود ذکر کرده اند- می گویند که این آیه در همان جریان خاصّ نازل شده است.