- سرآغاز … 1
- پیش گفتار … 4
- بخش یکم: شأن نزول آیه ولایت … 6
- شأن نزول آیه ولایت … 6
- اشاره 6
- اتفاق نظر مفسّران در شأن نزول آیه … 7
- آیه ولایت در سخن محدّثان … 11
- آیه ولایت در سروده شاعر شهیر انصاری … 13
- آیه ولایت از دیدگاه ابن تیمیّه … 14
- برداشت آخر … 16
- اشاره 18
- بخش دوم امامت علی علیه السلام درآیه ولایت … 18
- آیه ولایت و امامت علی علیه السلام … 18
- «ولایت» چیست؟ … 19
- معنای ولایت در آیه شریفه … 23
- دیدگاه فضل بن روزبهان در مورد معنای ولایت و آیه مبارکه … 24
- ردّ دیدگاه ابن روزبهان … 24
- حاصل بررسی … 28
- چند شبهه در مورد آیه ولایت … 30
- بخش سوم شبهه هایی درباره آیه ولایت … 30
- اشاره 30
- نخستین شبهه: معنای ولایت … 31
- دومین شبهه: «واو» حالیه یا عاطفه؟ … 31
- پاسخ … 33
- سومین شبهه: علی علیه السلام به خدا توجه داشت یا به سائل؟ … 34
- پاسخ … 35
- چهارمین شبهه: آیه مذکور، جمع را خطاب می کند اما علی علیه السلام فرد است … 38
- پاسخ … 39
- اشاره 39
- پاسخ زمخشری … 40
- پاسخی دیگر … 41
- دیدگاه علّامه سیّد عبدالحسین شرف الدین رحمه اللَّه … 41
- روایتی از امام صادق علیه السلام … 42
- پاسخی مورد پسند … 43
- سخن پایانی … 45
- کتاب نامه … 47
1- گفتنی است که ابن جوزی، جدّ سبط بن جوزی است، توجّه به این نکته لازم است، چرا که گاهی بین ابن جوزی و سبط بن جوزی اشتباه می شود. مراد در این جا ابو الفرج ابن جوزی حنبلی است که حافظ حدیث بوده و صاحب تألیفات زیادی است و در سال 597 ه درگذشته است.
شماره صفحه در کتاب - ص: 54
***
پرسیدند، او در پاسخ، این دو بیت شعر را خواند:
یسقی و یشرب ولا تلهیه سکرته عن الندیم ولا یلهو عن الناس
اطاعه سُکرُهُ حتّی تمکّن من فعلِ الصحاهِ فهذا واحد الناس
می نوشد و می نوشاند و مستی او، او را از توجّه به ساقی باز نمی دارد و از مردم غافل نمی سازد.
مستی او در اختیار اوست تا جایی که توانسته همانند انسان های هوشیار عمل کند؛ پس او یگانه و منحصر به فرد از این مردم است (1).
این شعر از ابن جوزی حنبلیِ متعصّب است، همان فردی که امثال ابن تیمیّه و فضل بن روزبهان برای ردّ کردن فضایل امیر مؤمنان علی علیه السلام به کتاب های او اعتماد می کنند، ولی او نیز در پاسخ این اشکال و شبهه ساکت نمی ماند و با این شعر شبهه را پاسخ می دهد.
از طرفی امیر مؤمنان علی علیه السلام در ویژگی های خود «جامع الأضداد» بوده، یعنی خصوصیّت های متضادّ را در خود جمع کرده است. اگر چنین نبود یگانه دوران نمی شد، و این همه فضایل و مناقب به او اختصاص نمی یافت و اگر چنین نبود، وصیّ رسول خدا صلی اللَّه علیه وآله