- سرآغاز … 1
- پیش گفتار … 4
- بخش یکم: شأن نزول آیه ولایت … 6
- اشاره 6
- شأن نزول آیه ولایت … 6
- اتفاق نظر مفسّران در شأن نزول آیه … 7
- آیه ولایت در سخن محدّثان … 11
- آیه ولایت در سروده شاعر شهیر انصاری … 13
- آیه ولایت از دیدگاه ابن تیمیّه … 14
- برداشت آخر … 16
- بخش دوم امامت علی علیه السلام درآیه ولایت … 18
- آیه ولایت و امامت علی علیه السلام … 18
- اشاره 18
- «ولایت» چیست؟ … 19
- معنای ولایت در آیه شریفه … 23
- دیدگاه فضل بن روزبهان در مورد معنای ولایت و آیه مبارکه … 24
- ردّ دیدگاه ابن روزبهان … 24
- حاصل بررسی … 28
- چند شبهه در مورد آیه ولایت … 30
- بخش سوم شبهه هایی درباره آیه ولایت … 30
- اشاره 30
- دومین شبهه: «واو» حالیه یا عاطفه؟ … 31
- نخستین شبهه: معنای ولایت … 31
- پاسخ … 33
- سومین شبهه: علی علیه السلام به خدا توجه داشت یا به سائل؟ … 34
- پاسخ … 35
- چهارمین شبهه: آیه مذکور، جمع را خطاب می کند اما علی علیه السلام فرد است … 38
- پاسخ … 39
- اشاره 39
- پاسخ زمخشری … 40
- پاسخی دیگر … 41
- دیدگاه علّامه سیّد عبدالحسین شرف الدین رحمه اللَّه … 41
- روایتی از امام صادق علیه السلام … 42
- پاسخی مورد پسند … 43
- سخن پایانی … 45
- کتاب نامه … 47
شماره صفحه در کتاب - ص: 57
***
پاسخ زمخشری …
پرواضح است که دانشمندان زیادی به این اعتراض پاسخ داده اند از جمله زمخشری که از بزرگان علمای اهل سنّت است و در علوم مختلف تألیفاتی دارد.
او کتاب معروفی به نام کشاف در تفسیر قرآن دارد، و امتیاز آن از سایر تفسیرها به این است که قرآن را از لحاظ ادبی و بلاغی تفسیر می نماید و این در نزد اهل فن و خبره مبرهن و واضح است. وی در آن کتاب به این سؤال این گونه پاسخ می دهد:
«این که در چنین مواردی لفظ جمع آورده می شود به این جهت است که بقیّه مردم به انجام دادن این کار تشویق شوند و توجه مردم را به این نکته معطوف سازد که مؤمن باید تا این حدّ بر احسان به فقرا و بیچارگان حریص باشد که حتی در حال نماز از کمک رسانی و احسان به مستمندان غافل نشود، و این چیزی است که از تمامی مؤمنان خواسته شده است. به همین جهت این آیه به صورت لفظ جمع آمده است».
این پاسخ زمخشری را بسیاری دیگر از دانشمندان پسندیده اند.
اگر این وجه برای ایجادکنندگان شبهه قانع کننده نباشد خواهیم گفت