- سرآغاز … 1
- پیش گفتار … 4
- بخش یکم تعیین امام به دست خدای سبحان … 7
- اشاره 7
- اراده خدای سبحان در تعیین امام … 7
- طرح امامت در آغاز بعثت … 10
- چگونگی نصب پیامبر … 14
- نبوّت و امامت به دست مردم نیست … 16
- بخش دوم بررسی امامت ابوبکر و عمر … 18
- امامت ابوبکر با تعیین شورا نبود … 18
- امامت عمر نیز با تعیین شورا نبود … 20
- دو نکته مهم … 21
- خلافت عمر به روایت دیگر … 22
- روایاتی دیگر … 23
- جمع بندی روایات … 25
- نظریه شورا چه زمانی مطرح شد؟ … 28
- بخش سوم زمان طرح نظریه شورا … 28
- بخش چهارم بررسی برخی از جزئیاتی طرح شورا … 42
- اشاره 42
- جزئیاتی از طرح شورا … 42
- چرا عمر نظریه شورا را مطرح کرد؟ … 44
- عمر و اجرای اندیشه شورا … 51
- کتاب نامه … 56
شماره صفحه در کتاب - ص: 46
***
و یا در سخن دیگرش گفت: «اگر معاذ بن جبل زنده بود به طور حتم او را سرپرست مردم می کردم». (1) پس باید دید چه اتّفاقی رخ داده و چه شده که فکر شورا به میان آمده و مطرح شده است؟
پرواضح است که مطرح شدن شورا علت و سببی داشته است.
این علت و سبب را در روایتی که از صحیح بخاری (2) نقل خواهیم کرد می توان یافت.
البتّه این روایت در سیره ابن هشام (3)، تاریخ طبری (4)
و برخی مصادر دیگر (5) نیز با اختلاف در متن، آمده که به روشنی نشان می دهد که امر خلافت به بازی گرفته شده است.
گفتنی است که ما در این پژوهش کوتاه قصد نداریم به این موضوع بپردازیم و آن چه را که در عبارات این روایت دست برده شده بررسی کنیم؛ بلکه فقط روایت صحیح بخاری را نقل می کنیم تا آشکار
1- . مسند احمد: 1/ 18، الطبقات الکبری: 3/ 590، سیر اعلام النبلاء: 1/ 10 و 446.
2- . صحیح بخاری: 8/ 25 و 152.
3- . سیره ابن هشام: 4/ 1071.
4- . تاریخ الطبری: 2/ 445.
5- . مسند احمد: 1/ 54، صحیح ابن حبان: 2/ 146، تاریخ مدینه دمشق: 30/ 280.