- سرآغاز … 1
- پیش گفتار … 4
- بخش یکم تعیین امام به دست خدای سبحان … 7
- اشاره 7
- اراده خدای سبحان در تعیین امام … 7
- طرح امامت در آغاز بعثت … 10
- چگونگی نصب پیامبر … 14
- نبوّت و امامت به دست مردم نیست … 16
- بخش دوم بررسی امامت ابوبکر و عمر … 18
- امامت ابوبکر با تعیین شورا نبود … 18
- امامت عمر نیز با تعیین شورا نبود … 20
- دو نکته مهم … 21
- خلافت عمر به روایت دیگر … 22
- روایاتی دیگر … 23
- جمع بندی روایات … 25
- بخش سوم زمان طرح نظریه شورا … 28
- نظریه شورا چه زمانی مطرح شد؟ … 28
- اشاره 42
- بخش چهارم بررسی برخی از جزئیاتی طرح شورا … 42
- جزئیاتی از طرح شورا … 42
- چرا عمر نظریه شورا را مطرح کرد؟ … 44
- عمر و اجرای اندیشه شورا … 51
- کتاب نامه … 56
شماره صفحه در کتاب - ص: 74
***
برای آن حضرت نمود.
آری، درخواست تشکیل شورا، برای چه کسی؟ برای خود و علی علیه السلام. او می خواست از همان راهی که عمر وارد شد و به مقصود رسید عمل کند؛ ولی حضرت علی علیه السلام برای او چنین نوشت:
وإنّما الشوری للمهاجرین والأنصار …؛ (1)
شورا فقط برای مهاجران و انصار بود …
روشن است که تو (معاویه) از انصار نیستی و از مهاجران نیز نیستی؛ زیرا هجرت برای کسانی بود که پیش از فتح مکه مهاجرت کرده بودند؛ بلکه معاویه از آزادشدگان رسول خدا صلی اللَّه علیه وآله در جریان فتح مکه بود و پس از فتح مکه هجرت معنایی نداشت. معاویه می خواست از همین شیوه شورا برای حذف امیر مؤمنان علی علیه السلام استفاده کند که موفق نشد.
سرانجام آن که هر کس نظریه و اندیشه شورا را مطرح می کند و به آن دامن می زند قصد دارد که نص و تصریح الهی را حذف کند و هر کس سعی می کند در آثار یا سخنان خویش از این نظریه سخن براند و دفاع کند، تنها هدفش حذف امیر مؤمنان علی علیه السلام و مشروعیّت بخشیدن به حذف آن بزرگوار است و بس.
وصلی اللَّه علی محمّد وآله الطّاهرین
1- . نهج البلاغه: 3/ 7، نامه 6.