- سرآغاز … 1
- نگاهی به واژه «صحبت» … 6
- واژه «صحبت» از نظر لعت … 6
- واژه «صحابی» در اصطلاح … 7
- صحابی از دیدگاه اصولیان … 7
- صحابی از دیدگاه محدّثان … 8
- موقعیّت صحابه … 9
- 1. همه صحابی کافرند … 9
- اشاره 9
- 2. همه صحابی عادل اند … 9
- 3. نه زیاده روی و نه کوتاهی … 12
- بخش یکم سخنان پیشوایان بزرگ و حافظان اهل سنت در حدیث النجوم … 16
- اشاره 16
- سخنان روشن … 16
- 1. احمد بن حنبل شیبانی و نگاهی به شرح حال او … 17
- 2. ابوابراهیم مزنی و نگاهی به شرح حال او … 18
- 3. ابوبکر بزّار و نگاهی به شرح حال او … 20
- 4. ابن عدی و نگاهی به شرح حال او … 23
- 5. ابوالحسن دارقطنی و نگاهی به شرح حال او … 25
- 6. ابن حزم اندلسی و نگاهی به شرح حال او … 26
- 7. احمد بن الحسین بیهقی و نگاهی به شرح حال او … 28
- 8. ابن عبدالبرّ و نگاهی به شرح حال او … 29
- 9. علی بن حسن ابن عساکر و نگاهی به شرح حال او … 32
- 10. ابن جوزی و نگاهی به شرح حال او … 33
- 11. ابن دحیه و نگاهی به شرح حال او … 34
- 12. ابوحیّان اندلسی … 35
- نگاهی به شرح حال ابوحیّان اندلسی … 38
- 13. شمس الدین ذهبی و نگاهی به شرح حال او … 40
- 14. تاج الدین ابن مکتوم و نگاهی به شرح حال او … 41
- 15. ابن قیم الجوزیه و نگاهی به شرح حال او … 42
- 16. زین عراقی … 44
- 17. ابن حجر عسقلانی و نگاهی به شرح حال او … 46
- 18. ابن همام و نگاهی به شرح حال او … 49
- 19. ابن امیر الحاج و نگاهی به شرح حال او … 50
- 20. حافظ سخاوی و آشنایی با او … 53
- 21. ابن ابی شریف شافعی و نگاهی به شرح حال او … 55
- 22. جلال الدین سیوطی و نگاهی به شرح حال او … 56
- 23. علی متقی هندی و نگاهی به شرح حال او … 56
- 24. علی قاری و آشنایی با او … 57
- 25. عبدالرؤوف منّاوی و آشنایی با او … 60
- 26. شهاب خفاجی و نگاهی به شرح حال او … 62
- 27. قاضی بهاری و نگاهی به شرح حال او … 64
- 28. قاضی شوکانی و نگاهی به شرح حال او … 65
- 29. محمّد صدّیق حسن خان و نگاهی به شرح حال او … 67
- حدیث «النجوم» و دیدگاه عالمان دیگر … 68
- تکمیل بحث … 70
- راویان حدیث «النجوم» … 72
- اشاره 72
- بخش دوم نگاهی به سندها و راویان النجوم و دیدگاههای پیشوایان جرح و تعدیل درباره آن ها … 72
- عبدالرحیم بن زید … 72
- روایت عبداللَّه بن عمر و راویان آن … 72
- حمزه جزری … 73
- زید عمّی … 73
- روایت جابر بن عبداللَّه انصاری و راویان آن … 74
- روایت عمر بن خطّاب و راویان آن … 74
- اشاره 74
- نعیم بن حمّاد … 74
- عبدالرحیم بن زید و زید عمی … 74
- اشاره 74
- ابوسفیان … 75
- حارث بن غصین … 76
- اشاره 76
- روایت عبداللَّه بن عباس و راویان آن … 76
- سلام بن سلیم … 76
- جویبر بن سعید … 77
- سلیمان بن ابوکریمه … 77
- روایت ابوهریره و راویان آن … 78
- ضحّاک بن مزاحم … 78
- روایت انس بن مالک و راویان آن … 79
- بخش سوم تأملاتی در مفهوم حدیث النجوم … 80
- پرسش هایی درباره مفهوم حدیث … 80
- پیامبر خدا و سرزنش برخی اصحاب … 82
- نگاهی به اعمال زشت برخی اصحاب … 84
- اشاره 84
- دروغ گویی برخی اصحاب … 85
- مغیره و ارتکاب زنا … 86
- جنایت خالد بن ولید … 86
- شراب فروشی سمره بن جندب … 87
- شراب خواری عبدالرحمان بن عمر … 88
- بت فروشی معاویه … 88
- نادانی برخی از بزرگان اصحاب … 89
- خیانت معاویه در فروش کالا … 89
- اقدام زید بن ارقم … 90
- حدیث «النجوم» و سخن پایانی … 92
- توطئه عایشه و حفصه … 92
- اهل بیت و ستارگان هدایت … 93
- کتاب نامه … 97
شماره صفحه در کتاب - ص: 49
***
صحیح نیست؛ چرا که نعیم بن حماد از راویانی است که مورد جرح و قدح قرار گرفته است. یحیی بن معین گوید: عبدالرحیم، راوی دیگر این حدیث، دروغ گو است. (1) از طرفی، شرح حال نویسان با تمجید شایانی از ابن جوزی یاد کرده اند. ابن خَلّکان در توصیف وی گوید:
ابوالفرج عبدالرحمان بن ابوالحسن علی بن محمّد بن علی بن عبیداللَّه بن عبداللَّه بن حمّادی بن احمد بن محمّد بن جعفر جوزی، از فقهای حنبلی، واعظی که به جمال الدین حافظ لقب یافته بود. وی علامه دوران خود و پیشوای زمان خویش در علم حدیث و صناعتِ وعظ و سخنرانی بود و کتاب هایی در فنون گوناگون تألیف کرده است. (2) او در سال 597 هجری درگذشت.
11. ابن دحیه و نگاهی به شرح حال او …
حافظ ابن دحیه درگذشته 633 هجری نیز بر حدیث «النجوم» ایراد گرفته و صحّت آن را نفی کرده است. حافظ زین العراقی می نویسد: ابن دحیه پس از نقل حدیث «أصحابی کالنجوم» می نویسد:
1- . العلل المتناهیه فی الأحادیث الواهیه: 1/ 283 و ر. ک: فیض القدیر: 4/ 101
2- . برای آگاهی بیشتر در شرح حال او ر. ک: البدایه والنهایه: 13/ 28، وفیات الأعیان: 2/ 321 و 322، تتمه المختصر: 2/ 118، الأعلام: 4/ 89 و 90