- سرآغاز … 1
- واژه «صحبت» از نظر لعت … 6
- نگاهی به واژه «صحبت» … 6
- واژه «صحابی» در اصطلاح … 7
- صحابی از دیدگاه اصولیان … 7
- صحابی از دیدگاه محدّثان … 8
- موقعیّت صحابه … 9
- 1. همه صحابی کافرند … 9
- اشاره 9
- 2. همه صحابی عادل اند … 9
- 3. نه زیاده روی و نه کوتاهی … 12
- بخش یکم سخنان پیشوایان بزرگ و حافظان اهل سنت در حدیث النجوم … 16
- اشاره 16
- سخنان روشن … 16
- 1. احمد بن حنبل شیبانی و نگاهی به شرح حال او … 17
- 2. ابوابراهیم مزنی و نگاهی به شرح حال او … 18
- 3. ابوبکر بزّار و نگاهی به شرح حال او … 20
- 4. ابن عدی و نگاهی به شرح حال او … 23
- 5. ابوالحسن دارقطنی و نگاهی به شرح حال او … 25
- 6. ابن حزم اندلسی و نگاهی به شرح حال او … 26
- 7. احمد بن الحسین بیهقی و نگاهی به شرح حال او … 28
- 8. ابن عبدالبرّ و نگاهی به شرح حال او … 29
- 9. علی بن حسن ابن عساکر و نگاهی به شرح حال او … 32
- 10. ابن جوزی و نگاهی به شرح حال او … 33
- 11. ابن دحیه و نگاهی به شرح حال او … 34
- 12. ابوحیّان اندلسی … 35
- نگاهی به شرح حال ابوحیّان اندلسی … 38
- 13. شمس الدین ذهبی و نگاهی به شرح حال او … 40
- 14. تاج الدین ابن مکتوم و نگاهی به شرح حال او … 41
- 15. ابن قیم الجوزیه و نگاهی به شرح حال او … 42
- 16. زین عراقی … 44
- 17. ابن حجر عسقلانی و نگاهی به شرح حال او … 46
- 18. ابن همام و نگاهی به شرح حال او … 49
- 19. ابن امیر الحاج و نگاهی به شرح حال او … 50
- 20. حافظ سخاوی و آشنایی با او … 53
- 21. ابن ابی شریف شافعی و نگاهی به شرح حال او … 55
- 22. جلال الدین سیوطی و نگاهی به شرح حال او … 56
- 23. علی متقی هندی و نگاهی به شرح حال او … 56
- 24. علی قاری و آشنایی با او … 57
- 25. عبدالرؤوف منّاوی و آشنایی با او … 60
- 26. شهاب خفاجی و نگاهی به شرح حال او … 62
- 27. قاضی بهاری و نگاهی به شرح حال او … 64
- 28. قاضی شوکانی و نگاهی به شرح حال او … 65
- 29. محمّد صدّیق حسن خان و نگاهی به شرح حال او … 67
- حدیث «النجوم» و دیدگاه عالمان دیگر … 68
- تکمیل بحث … 70
- اشاره 72
- راویان حدیث «النجوم» … 72
- بخش دوم نگاهی به سندها و راویان النجوم و دیدگاههای پیشوایان جرح و تعدیل درباره آن ها … 72
- عبدالرحیم بن زید … 72
- روایت عبداللَّه بن عمر و راویان آن … 72
- حمزه جزری … 73
- زید عمّی … 73
- روایت جابر بن عبداللَّه انصاری و راویان آن … 74
- روایت عمر بن خطّاب و راویان آن … 74
- اشاره 74
- اشاره 74
- نعیم بن حمّاد … 74
- عبدالرحیم بن زید و زید عمی … 74
- ابوسفیان … 75
- حارث بن غصین … 76
- اشاره 76
- روایت عبداللَّه بن عباس و راویان آن … 76
- سلام بن سلیم … 76
- جویبر بن سعید … 77
- سلیمان بن ابوکریمه … 77
- ضحّاک بن مزاحم … 78
- روایت ابوهریره و راویان آن … 78
- روایت انس بن مالک و راویان آن … 79
- بخش سوم تأملاتی در مفهوم حدیث النجوم … 80
- پرسش هایی درباره مفهوم حدیث … 80
- پیامبر خدا و سرزنش برخی اصحاب … 82
- نگاهی به اعمال زشت برخی اصحاب … 84
- اشاره 84
- دروغ گویی برخی اصحاب … 85
- مغیره و ارتکاب زنا … 86
- جنایت خالد بن ولید … 86
- شراب فروشی سمره بن جندب … 87
- شراب خواری عبدالرحمان بن عمر … 88
- بت فروشی معاویه … 88
- نادانی برخی از بزرگان اصحاب … 89
- خیانت معاویه در فروش کالا … 89
- اقدام زید بن ارقم … 90
- حدیث «النجوم» و سخن پایانی … 92
- توطئه عایشه و حفصه … 92
- اهل بیت و ستارگان هدایت … 93
- کتاب نامه … 97
شماره صفحه در کتاب - ص: 57
***
گفتنی است ابن مکتوم دانشمندی است که هر سیره نویسی به شرح حال او پرداخته به نیکی از او یاد کرده است. جلال الدین سیوطی درباره او می نویسد:
احمد بن عبدالقادر بن احمد بن مکتوم تاج الدین ابومحمّد قیسی دانشمندی که علوم فقه، نحو و لغت را در خود جمع کرده و کتاب تاریخ النجاه و الدر اللقیط من البحر المحیط را نگاشته است. وی در ماه ذی حجه سال 682 هجری پا به جهان نهاده و در سال 749 دیده از جهان فرو بست. (1)
15. ابن قیم الجوزیه و نگاهی به شرح حال او …
دانشمند دیگری که به حدیث «النجوم» ایراد گرفته ابن قیّم الجوزیه درگذشته سال 751 هجری است. وی در بحث رد ادلّه مقلّدین در چهل و پنجمین وجه آن می نویسد:
مقلّدین می گویند: در صحّت تقلید، حدیث مشهور «اصحاب من مانند ستارگانند به هر کدام اقتدا کردید، هدایت یافته اید» کفایت می کند.
این دلیل چندین پاسخ دارد:
1- . برای آگاهی بیشتر از شرح حال او ر. ک: الدرر الکامنه: 1/ 174، حسن المحاضره: 1/ 47، طبقات القرّاء: 1/ 70، الجواهر المضیئه فی طبقات الحنفیه: 1/ 75