- سرآغاز … 1
- واژه «صحبت» از نظر لعت … 6
- نگاهی به واژه «صحبت» … 6
- واژه «صحابی» در اصطلاح … 7
- صحابی از دیدگاه اصولیان … 7
- صحابی از دیدگاه محدّثان … 8
- 2. همه صحابی عادل اند … 9
- 1. همه صحابی کافرند … 9
- اشاره 9
- موقعیّت صحابه … 9
- 3. نه زیاده روی و نه کوتاهی … 12
- سخنان روشن … 16
- اشاره 16
- بخش یکم سخنان پیشوایان بزرگ و حافظان اهل سنت در حدیث النجوم … 16
- 1. احمد بن حنبل شیبانی و نگاهی به شرح حال او … 17
- 2. ابوابراهیم مزنی و نگاهی به شرح حال او … 18
- 3. ابوبکر بزّار و نگاهی به شرح حال او … 20
- 4. ابن عدی و نگاهی به شرح حال او … 23
- 5. ابوالحسن دارقطنی و نگاهی به شرح حال او … 25
- 6. ابن حزم اندلسی و نگاهی به شرح حال او … 26
- 7. احمد بن الحسین بیهقی و نگاهی به شرح حال او … 28
- 8. ابن عبدالبرّ و نگاهی به شرح حال او … 29
- 9. علی بن حسن ابن عساکر و نگاهی به شرح حال او … 32
- 10. ابن جوزی و نگاهی به شرح حال او … 33
- 11. ابن دحیه و نگاهی به شرح حال او … 34
- 12. ابوحیّان اندلسی … 35
- نگاهی به شرح حال ابوحیّان اندلسی … 38
- 13. شمس الدین ذهبی و نگاهی به شرح حال او … 40
- 14. تاج الدین ابن مکتوم و نگاهی به شرح حال او … 41
- 15. ابن قیم الجوزیه و نگاهی به شرح حال او … 42
- 16. زین عراقی … 44
- 17. ابن حجر عسقلانی و نگاهی به شرح حال او … 46
- 18. ابن همام و نگاهی به شرح حال او … 49
- 19. ابن امیر الحاج و نگاهی به شرح حال او … 50
- 20. حافظ سخاوی و آشنایی با او … 53
- 21. ابن ابی شریف شافعی و نگاهی به شرح حال او … 55
- 22. جلال الدین سیوطی و نگاهی به شرح حال او … 56
- 23. علی متقی هندی و نگاهی به شرح حال او … 56
- 24. علی قاری و آشنایی با او … 57
- 25. عبدالرؤوف منّاوی و آشنایی با او … 60
- 26. شهاب خفاجی و نگاهی به شرح حال او … 62
- 27. قاضی بهاری و نگاهی به شرح حال او … 64
- 28. قاضی شوکانی و نگاهی به شرح حال او … 65
- 29. محمّد صدّیق حسن خان و نگاهی به شرح حال او … 67
- حدیث «النجوم» و دیدگاه عالمان دیگر … 68
- تکمیل بحث … 70
- راویان حدیث «النجوم» … 72
- اشاره 72
- بخش دوم نگاهی به سندها و راویان النجوم و دیدگاههای پیشوایان جرح و تعدیل درباره آن ها … 72
- عبدالرحیم بن زید … 72
- روایت عبداللَّه بن عمر و راویان آن … 72
- حمزه جزری … 73
- زید عمّی … 73
- روایت عمر بن خطّاب و راویان آن … 74
- روایت جابر بن عبداللَّه انصاری و راویان آن … 74
- اشاره 74
- نعیم بن حمّاد … 74
- عبدالرحیم بن زید و زید عمی … 74
- اشاره 74
- ابوسفیان … 75
- حارث بن غصین … 76
- اشاره 76
- روایت عبداللَّه بن عباس و راویان آن … 76
- سلام بن سلیم … 76
- جویبر بن سعید … 77
- سلیمان بن ابوکریمه … 77
- ضحّاک بن مزاحم … 78
- روایت ابوهریره و راویان آن … 78
- روایت انس بن مالک و راویان آن … 79
- بخش سوم تأملاتی در مفهوم حدیث النجوم … 80
- پرسش هایی درباره مفهوم حدیث … 80
- پیامبر خدا و سرزنش برخی اصحاب … 82
- نگاهی به اعمال زشت برخی اصحاب … 84
- اشاره 84
- دروغ گویی برخی اصحاب … 85
- جنایت خالد بن ولید … 86
- مغیره و ارتکاب زنا … 86
- شراب فروشی سمره بن جندب … 87
- بت فروشی معاویه … 88
- شراب خواری عبدالرحمان بن عمر … 88
- نادانی برخی از بزرگان اصحاب … 89
- خیانت معاویه در فروش کالا … 89
- اقدام زید بن ارقم … 90
- حدیث «النجوم» و سخن پایانی … 92
- توطئه عایشه و حفصه … 92
- اهل بیت و ستارگان هدایت … 93
- کتاب نامه … 97
شماره صفحه در کتاب - ص: 68
***
20. حافظ سخاوی و آشنایی با او …
دانشمند دیگری که درباره حدیث «أصحابی کالنجوم» اظهار نظر کرده، حافظ سخاوی است. وی در این باره می گوید:
حدیث «اختلاف امّتی رحمه؛ اختلاف امت من رحمت است» را بیهقی در کتاب المدخل از سلیمان بن ابوکریمه، از جویبر، از ضحاک، از ابن عباس نقل می کند. ابن عباس گوید: روزی پیامبر خدا صلی اللَّه علیه وآله فرمود:
مهما أوتیتم من کتاب اللَّه فالعمل به لا عذر لأحدٍ فی ترکه، فإن لم یکن فی کتاب اللَّه فسنّه منّی ماضیه، فإن لم یکن سنّه منّی فما قال أصحابی. إنّ اصحابی بمنزله النجوم فی السماء فأیّما أخذتم به اهتدیتم، واختلاف أصحابی لکم رحمه؛
هر چه از کتاب خدا به شما داده شده بدان عمل کنید! هیچ کس در ترک آن، عذر و بهانه ای ندارد. اگر موضوعی در کتاب خدا نبود در آن باره سنّتی از من جاری شده است. و اگر درباره آن موضوع سنّتی نیز جاری نشده باشد، آن چه اصحاب من گویند پذیرفته است؛ چرا که اصحاب من به منزله ستارگان در آسمان هستند. پس هر کدام را گرفتید، هدایت یافته اید و اختلاف اصحاب من برای شما رحمت است.
حافظ سخاوی پس از نقل این حدیث می گوید: این حدیث را طبرانی و دیلمی در مسند خود با همین سند نقل کرده اند.
گفتنی است که یکی از راویان این حدیث جویبر است که به طور