- در این کتاب چه هدفی را تعقیب میکنیم؟ 1
- خداشناسی از دو راه مطمئن 1
- راهی از برون، روشنترین راه به سوی او 6
- رابطه «نظم» و «عقل» 7
- اشاره 9
- نمونههایی از شگفتیهای آفرینش 9
- نظم در جهان هستی 10
- 1- ستاد بزرگ فرماندهی بدن 11
- اشاره 11
- حساسترین بخشهای مغز 12
- بخشهای مهم این ستاد بزرگ 12
- این بایگانی عجیب 13
- کارمندان روزانه، و شبانه روزی 14
- طبیعت بیشعور چگونه شعور میسازد؟ 14
- 2- یک پرنده کوچک و جهانی از اسرار 15
- 3- گیاهان شگفت انگیز 18
- اشاره 22
- 4- سری به جهان مرموز «اتم» بزنیم 22
- اتمها درس توحید میدهند 24
- چرا بعضی از دانشمندان علوم طبیعی منکر خدا هستند؟ 26
- آیا خدا هم آفریدگاری دارد؟ 31
- اشاره 34
- صفات خدا و عدل 34
- به هوش باشید راه باریکی است 35
- صفات جمال و جلال 36
- اشاره 37
- معروفترین صفات خداوند 37
- 1- یکتائی او 39
- اشاره 39
- دلایل یکتایی او 40
- شاخههای توحید 42
- 2- چرا خدا دیده نمیشود؟ 44
- 3- خداوند کجاست؟ 45
- اشاره 46
- 4- خداوند تواناست 46
- جبر است یا اختیار 48
- دلیل بر آزادی اراده 50
- اشاره 51
- 5- علم بیپایان خداوند 51
- علم خدا سبب گناه ما نمیشود 53
- اشاره 55
- 6- خدا عادل است 55
- چرا عدل مستقلًا جزء اصول دین شده است؟ 56
- حوادث و بلاها چگونه با عدالت سازگار است؟ 58
- صفات دیگر خدا 62
- چرا به راهنمایی پیامبران نیازمندیم 64
- اشاره 64
- 1- لزوم بعثت از نظر تعلیم 66
- 2- لزوم بعثت انبیا از نظر تربیت و اخلاق 68
- 3- لزوم بعثت انبیا از نظر قانون و اجتماع 70
- 4- لزوم بعثت انبیای از طریق مطالعه جهان آفرینش 76
- پیامبران معصوم هستند 79
- اشاره 79
- آیا معصوم بودن افتخار است؟ 81
- سخنی درباره اعجاز 84
- اشاره 84
- زیاده روی درباره معجزات 85
- تصویر روشنی از حقیقت اعجاز 87
- اشاره 89
- قرآن یک معجزه بزرگ و جاویدان 89
- 1- قرآن مرز «زمان» و «مکان» را درهم شکسته. 90
- 2- یک معجزه روحانی 91
- 3- یک معجزه گویا 92
- اشاره 92
- چرا قرآن کلام خداست؟ 93
- به سوی شناسایی قرآن 94
- مبارزه شروع میشود 98
- اشاره 101
- جنبههای مختلف اعجاز قرآن 101
- اشاره 103
- 1- جاذبه قرآن 103
- زیبایی ظاهر و عمق معنا 105
- صراحت و قاطعیت 106
- متانت و عفت بیان 108
- 2- اعجاز قرآن از نظر ارائه یک مکتب فکری عالی 109
- اشاره 109
- عقاید در محیط ظهور قرآن 110
- قرآن و اثبات وجود خدا 111
- مقایسه معارف قرآن با تورات و انجیل 115
- 3- اعجاز قرآن از نظر علوم روز 120
- اشاره 120
- 1- قرآن و زوجیّت در جهان گیاهان 122
- 2- قرآن و زوجیّت عمومی همه موجودات جهان 124
- 3- قرآن و جاذبه عمومی 125
- 4- قرآن و حرکت زمین 127
- 5- قرآن و اسرار آفرینش کوهها 129
- اشاره 132
- جمع آوری قرائن گوناگون 132
- یک سند محکم 133
- 1- خصوصیات اخلاقی و روانی و سوابق پیغمبر صلی الله علیه و آله 134
- 2- محیط دعوت او 135
- 4- محتویات دعوت او 136
- 3- در زمانی تاریک و وحشت زا 136
- 6- وسایل پیشبرد هدف او 137
- 5- دعوت او چه اثری در محیط گذاشت؟ 137
- 7- ایمان آورندگان به او چه کسانی بودند؟ 139
- 8- ایمان و فداکاری او در راه هدفش 140
- 9- عدم سازش با انحرافات محیط 141
- 10- سرعت تأثیر در افکار مردم بیدار 142
- اشاره 144
- معاد و رستاخیز 144
- آیا مرگ پایان زندگی است یا سرآغاز زندگی نوین دیگر؟ 145
- دو ترسیم مختلف از چشم انداز سرنوشت انسان 146
- چرا از مرگ میترسیم؟ 147
- رستاخیز پاسخی به معماها 149
- اشاره 153
- 1- فلسفه آفرینش دلیلی است بر زندگی پس از مرگ 153
- انعکاس این منطق در قرآن 155
- اشاره 157
- 2- خداوند حکیم و رستاخیز 157
- فرمان عمومی عدالت 161
- دادگاههای خصوصی 162
- قانون عدالت در جهان هستی 163
آیا خدا هم آفریدگاری دارد؟
بعضی از تحصیل کردهها میپرسند فیلسوف معروف انگلیسی «برتراند راسل» در یکی از کتابهایش تصریح میکند «در جوانی به خداوند عقیده داشتم و بهترین دلیل آن را برهان علةالعلل میدانستم به این معنا که هر چیز در جهان معلول علتی است و اگر زنجیر علّتها را دنبال کنیم سرانجام به علت نخستین میرسیم، و این علّت نخستین را «خدا» مینامیم.
ولی بعداً فکر کردم اگر هر چیز علّت میخواهد خدا خود نیز علّت میخواهد به این دلیل بود که از عقیده خدا برگشتم؟
آیا این ایراد راه حلّی دارد؟
پاسخ
این همان ایراد معروف و ابتداییترین ایراد مادّیهاست که «اگر همه چیز را خدا آفریده، خدا را که آفریده است؟»
ولی با توجّه به چند نکته پاسخ آن کاملًا روشن میشود.
1- خود مادّیها نیز به قانون علیّت عقیده دارند یعنی معتقدند هر چیزی علّتی دارد پس باید آنها هم سلسله علل را دنبال کنند تا به