دروس اعتقادی صفحه 11

چیزهای دیگر دارد و این که مناسبات بین اشیاء مجزا، صرفاً مناسبات خارجی است». (1)

ماتریالیسم دیالکتیک با غلبه و پشت سر گذاشتن موضع جزمی مکانیکی اعلام می دارد که جهان یک مجتمع از أشیاء نیست بلکه مجتمعی از پدیده ها است و این که حرکت مادّه شکلهای بی نهایت متنوعی به خود می گیرد، که یکی از دیگری نشأت می گیرد و تبدیل به دیگری می شود و این که اشیاء نه به مثابه واحدهای منفرد مجزّا، بلکه در مناسبت و إرتباط متقابل اساسی وجود دارند. (2)

و نیز در کتاب مذکور می نویسد:

«بنابراین در ماتریالیسم دیالکتیکی یک مفهوم ماتریالیستی وجود دارد که از نظر محتوا بسیار غنی تر و جامعتر از ماتریالیسم مکانیکی پیشین است». (3)

و می نویسد:

«مارکس و انگلس با تعقیب جنبه انقلابی نظریات هگل و آزاد کردن آن از محدودیتهای ایده آلیستی مفهوم ماتریالیست دیالکتیکی تکامل را بنیاد نهادند.

1- ماتریالیسم دیالکتیک، ص 59.
2- مدرک پیشین، ص 59.
3- مدرک پیشین، 69.