دروس اعتقادی صفحه 58

نداشته باشند و هر یک دارای إله و مبدئی مستقل باشند چه اشکالی دارد؟

گوییم عالَمهای متعدّد در حکم عالم واحد است زیرا کبریائیّت و اُلُوهیّت إقتضایش، علوّ و برتری و دخالت در کلّ کائنات می باشد و همان مفاسدی که در فرض یک عالم و إله های متعدد گفته شد در این فرض نیز وجود دارد.

دلیل چهارم:

اگر دو مبدأ و إله فرض شود و هر دو در تمامی کمالات، علم و قدرت و حیات و هر چه کمال است مانند یکدیگر باشند و هر کمالی که یکی از آن دو دارند دیگری نیز داشته باشد؛ فرض دو بودن و تعدّد و تشخّص و جدایی هر یک از دیگری، فرض غلط و باطل است (چه این که چون هر یک إله می باشند محدود نمی باشند و اگر محدود باشند معلول خواهند بود) و اگر یکی کمالات دیگری را نداشته باشد آن که کمالات دیگری را ندارد ناقص و محدود و محتاج خواهد بود و چنین موجودی قائم بالذّات نمی تواند باشد و اگر هیچ یک کمالات دیگری را نداشته باشند هر دو ناقص و در نتیجه قائم بالذّات نخواهند بود بنابراین فرض دو إله و مبدأ فرض باطل و مبدأ هستی یکتا و بدون شریک و شبیه است.

دلیل پنجم:

از دلایلی که یکتایی خداوند را ثابت و وجود شریک را برای حضرت حق نفی می کند إستدلالی است که در بیان حضرت أمیرمؤمنان علی علیه السلام آمده است.