دروس اعتقادی صفحه 6

بخش اوّل: هستی شناسی (خداشناسی)

اشاره

تذکّر در إرتباط با شناخت هستی

همانطور که قبلاً گفته شد آنچه موردنظر است شناخت کلی و عقلانی است نه شناخت تجربی و به عبارت دیگر گاهی هستی از جهت خاصی مورد بررسی قرار می گیرد، در این صورت علم خاصی را تشکیل می دهد مانند علم فیزیک، شیمی، روان شناسی، گیاه شناسی، طب و امثال آنها؛ چنین شناختی موردنظر و بحث نیست بلکه مقصود از شناخت موردنظر، شناخت کلی است، مثل این که:

هستی و جهان به خود قائم است یا نیازمند؟

جهان، اول و آخر دارد یا نه؟

آیا موجود معدوم و معدوم، موجود می شود یا خیر؟

آیا پس از حیات دنیوی، زندگی دیگری وجود دارد یا نه؟

با توجّه به مسائل فوق می گوییم، بطور کلی دو نظر در شناخت هستی وجود دارد.

1 نظر کسانی که می گویند هستی منحصر به مادّه است و جز مادّه و مادّیّات چیز دیگری وجود ندارد و هستی مساوی با مادّه است و حیات از آثار مادّه است.

2 نظر دیگر این است که مادّه بخشی از هستی است و هستی و موجودات منحصر به مادّه نیستند بلکه ماوراء مادّه، حقیقتی غیرمادّی وجود دارد که مادّه و مادّیّات به او وابسته است و آن حقیقت به خود متکی