دروس اعتقادی صفحه 8

ماتریالیسم جانشین مفاهیم ماتریالیستی کهن شد و برطبق آن مفاهیم جهان از ذرّات مادّی تغییرناپذیر (اتمها) تشکیل می شد و فعل و انفعالات این ذرّات تمام پدیده های طبیعت را بوجود می آورد، همین نظر بعدها می کوشد که طرز کار طبیعت را از روی طرز کار یک ماشین درک کند؛ این نوع ماتریالیسم در زمان خودش یک آئین مترقّی و إنقلابی بود ولی سه ضعف بزرگ دارد:

1 مفهوم ذرّات همه توان را ضروری می شمارد.

2 می کوشد که تمامی پروسه ها (جریانات) را به حد یک دور فعل و انفعالات مکانیکی تنزّل دهد و بنابراین نمی تواند تکامل و ظهور کیفیات جدید و انواع پروسه های نو را در طبیعت تشریح کند.

3 تکامل اجتماعی و فعالیت اجتماعی انسان را نمی تواند تبیین کند و منجر به یک مفهوم انتزاعی از ماهیّت انسان می شود». (1)

ب) جمع دیگری از گروه اول (ماتریالیست ها یا مادّیّون) می گویند که جز مادّه و مادّیّات و آنچه محسوس است حقیقت دیگری وجود ندارد و ماورای مادّه چیزی نیست، ولی اصول و ضوابط چهارگانه ای را معتقدند که با آن اصول به نظر خود، تکامل در خلقت و جهان را توجیه