ترازوی حقیقت ترجمه میزان الحق جلد 3 صفحه 69

ص:72

1- مناقب آل ابی طالب، ج 4، ص 41 و چاپ مطبعه حیدریه، ج 3، ص 197؛ بحار الانوار، ج 44، ص 57؛ تفسیر نور الثقلین، ج 5، ص 193؛ کتاب الفتوح، ابن اعثم، ج 4، ص 295.
2- حیاه الامام الحسن علیه السلام، قرشی، ج 2، ص 268 و 269 به نقل از بحار.
3- با حالت تسلیم، سلام کنید. سوره احزاب، آیه 56.

امامان معصوم صلوات الله علیه ابهامات را با تصریح و کنایه، برای شان روشن می ساختند، اما در سطحی نبودند که موضع گیری و تدبیر درست امام را بفهمند.

همان گونه که ملاحظه می شود، بسیاری از کسانی که به عنوان معترض نام برده شد، جزو ارادتمندان خالص امام حسن صلوات الله علیه نبودند؛ بلکه برخی از آنان، در دستۀ خوارج و دشمنان قرار داشتند و برخی دیگر، بی طرف بودند و جزو دوستان یا دشمنان آن حضرت به شمار نمی آمدند.

به هر روی، چنین موضع گیری و واکنشی، از ارادتمندان راسخ و آشنایان به جایگاه امامت، انتظار نمی رود. شاید برخی از یاران خاص، چنین سخنانی را از قول ناباوران به عصمت و امامت نقل کرده اند تا مردم، پاسخ این یاوه گویی ها را از خود امام بشنوند.

حتی اگر فرض کنیم که یکی از آنان، چنین سخنی بر زبان رانده باشد، از کجا معلوم که توبه نکرده و پشیمان نشده و از کوتاهی در حق امام معصوم، حسرت نخورده باشد و به همین خاطر، خداوند او را مشمول رحمت خود نکرده و پردۀ بصیرتش را کنار نزده و به مقام خلّصین نرسانده باشد!

مقایسۀ امام حسن(علیه السلام)با فرزندانش

امام حسن صلوات الله علیه ریحانۀ رسول خدا صلی الله علیه و آله و سرور جوانان اهل بهشت بود و خداوند امر کرد که به همراه او، با مسیحیان مباهله شود و از اهل بیتی بود که در آیۀ تطهیر، خداوند هر بدی را از ساحت آن ها زدود. میان او و فرزندانش، تفاوت اساسی وجود دارد؛ آن هم فرزندانی که همانند دیگر مردم بودند و بهره ای از عصمت نداشتند و نیکوکاران شان سزاوار مدح و ستایش بودند و بدکاران شان سزاوار ذم و نکوهش؛ همچنان که در میان فرزندان هر پدر و مادری، ممکن است یکی در کمال خوبی باشد و دیگری در نهایت بدی.

و الحمد لله و الصلاه و السلام علی عباده الذین اصطفی محمد و آله.