اندیشه اسلامی جلد 2 صفحه 36

چُست و چالاکی جوان بیشتر دوست دارم. منظور از این عقل، تعقل است، نه هوش.

اگر بدانیم: اساساً در جهان مسیحیت میان علم و عقل و دین و وحی تعارض وجود دارد(1)، یعنی هر چه علم و تعقل پیشرفت کند دین به ویژه خداپرستی افت و افول پیدا می کند(2)، در حقیقت آن ها که عقل دارند دین ندارند و آن ها که دین دارند عقل ندارند، آن وقت پی به ارزش و عظمت اسلام از حیث حمایت آن از عقل و قلب خواهیم برد.

در حالی که دوزخیان در جهنم، سبب دخولشان را به جهنم، عدم استماع و یا عدم تعقل می دانند(3) و خداوند هدف از خلقت جهنم را عدم تفقه جن و انس(4) قرارا داده است.

منظور از عقل عقلی است که انسان غِذای مناسب آن را که وحی است به آن بدهد و از آزمندی و طمع و هوی و هوس به دور باشد(5).

کم هوشی درجاتی دارد و در مواردی بسیار شدید است. ممکن است فرد پانزده ساله، از عهده کارهایی که کودک عادی چهارساله انجام می دهد، برنیاید.(6) این افراد احتمالاً به دلیل قدرت جسمی، خیال می کنند مثل مردان توان همه کاری را دارند، بنابراین امکان دارد دست به کارهای خطرناک بزنند.

جوان و کمبود شخصیت

عده ای کمبود شخصیت خود را با استعمال دخانیات و مواد مخدره، اذیت و آزار و ترور، شایعه سازی، افترا، غیبت، خدشه دار کردن امنیت و سلامت جامعه، و... جبران می کنند.

برخی از جوانان از اصالت برخوردار نیستند؛ چرا که از لحاظ استعمال دخانیات، خود را شبیه بزرگترها، و از جهت تراشیدن ریش، خود را مانند دختران و پسر بچه ها می کنند، چنان که میان سالها از این لحاظ خود را شبیه امردها و زنان می نمایند. و این نوعی از تعارض در رفتار نیز است.

پیامبر(صلی الله علیه و آله) می فرماید: خیر شُبابکم من تزیّا بزیّ کهولکم و شرّ کهولکم من تزیّا بزیّ

1- - ر.ک: علم و دین، ایان باربور، ترجمه بهاءالدین خرمشاهی، ص143.
2- - همان، ص77.
3- - ملک،10.
4- - اعراف،179.
5- - نهج البلاغه صبحی صالح، حکمت 211 و 219.
6- - اصول روانشناسی، مان، ص47.