اندیشه اسلامی جلد 2 صفحه 88

ثبوت چیزی و عملی است که مطابق عادت مردم نباشد، مثل تبدیل شدن عصای موسی(علیه السلام) به حیَّه و مار بزرگ یا نفی چیزی است که طبق رسم و خوی مردم نباشد، آن هم با خرق و خراب کردن امور عادی باشد و مطابق ادعای پیامبر(صلی الله علیه و آله).(1)

نتیجه این که معجزه پیامبر نباید این باشد که بخواهد اعور و یک چشمی را سالم نماید، آن وقت نتیجه به عکس بشود، یعنی آن یک چشم سالم او را نیز از بین ببرد یا او را هم کور نماید و هم کر که این خرق عادت است، نه معجزه(2)

و چه بسا از این بشود پی برد که او بی خود ادعای نبوت می کند. ولی در کرامت ولی خدا خرق عادت وجود دارد و ادعای نبوت وجود ندارد و نظیر او نیز یافت می شود(راه برای ولی خدا شدن برای هرکس باز است اما هرکس نمی تواند پیامبر بشود) و اگر او سوء استفاده نماید کرامتش باطل می شود.

در معجزه شرط است که هیچ فردی از افراد که پیامبر برای آن ها مبعوث شده است نتواند مثل یا نزدیک کار او را انجام دهد، لذا گفته اند: المعجزه امرٌ خارق للعاده مقرونٌ بالتّحدی مع عدم المعارضه.(3)

نکته ای که در این جا باید متذکر شد این که معجزه باید در جهت خیر یا حداقل در جهت امر مباح باشد، نه در جهت شر و خلاف عقل و شرع، پس آنچه گفت_ه ش_ده اس_ت که: «مع_جزه ای که حضرت عیسی(علیه السلام) در عروسی کرد، که آب، شراب شد»،(4)

تحریفی بیش نیست.

البته هدف آن معجزات، متفاوت است، لذا آنچه برای مریم(علیه السلام) واقع شد، برای سکونت و قوت قلب او بوده است و بنا بر نظر عده ای آن، ارهاص و مقدمه چینی برای بعثت حضرت عیسی(علیه السلام) است. و آنچه برای آصف بن برخیا رخ داد، دلالت بر وصایت به حق او برای حضرت سلیمان می کند و آنچه برای ائمه(علیه السلام) رخ داد و می دهد، دلالت بر وصایت و امامت و ولایت آن ها از قِبَل خداوند متعال می کند.(5)

قرآن در مورد آصف بن برخیا می فرماید:”قَالَ الَّذِی عِنْدَهُ عِلْمٌ مِنَ الْکِتَابِ أَنَا آتِیکَ بِهِ قَبْلَ أَنْ یَرْتَدَّ إِلَیْکَ طَرْفُکَ”(6)؛ و آن کس (آصف) که بعضی از علوم کتاب نزد اوست (به قسمی از علم

1- - علامه حلی، کشف المراد، ص350.
2- - حسینی طهرانی، توضیح المراد، ص651، 1365.
3- - حسن زاده، التعلیقات علی«کشف المراد»، ص595.
4- - برنابا، ترجمه: فهیم کرمانی، ص 75 و انجیل عیسی مسیح، ترجمه تفسیری، ص 122، 1362.
5- - حسینی طهرانی، توضیح المراد، ص654.
6- - نمل، 40.