کلام و عقائد 2 : نبوت و امامت صفحه 102

ص:102

روایات اسلامی نقطۀ شروع آن را مسجد الاقصی معرفی می کنند، یکی دیگر از امور خارق العاده، و حتی خارق العاده ترین حادثه ای است که در زندگی پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) رخ داده است و انکار آن، به منزلۀ انکار صریح آیات قرآن است. همانند سیر زمینی این سفر، قرآن هدف از سیر آسمانی را هم مشاهدۀ آیات عظیم الهی معرفی می کند لَقَدْ رَأی مِنْ آیاتِ رَبِّهِ الْکُبْری.1 همچنین آیات أفتمارونه علی ما یری آیا با او دربارۀ آنچه دیده مجادله می کنید؟(1) و ما زاغَ الْبَصَرُ وَ ما طَغی؛3 چشم او هرگز منحرف نشد و طغیان نکرد. ظهور در مشاهدات پیامبر در بیداری و با همین چشم جسمانی دارد.

علاوه بر آیات قرآن، روایات بسیار زیادی که در منابع شیعه و اهل سنت دربارۀ این آیات و معراج پیامبر آمده است دلیل محکم دیگری بر وجود این سیر زمینی و آسمانی خارق العاده او است و انکار امور خارق العاده در زندگی پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) مستلزم انکار ناموجه روایات متواتر در این زمینه است.

البته دربارۀ معجزه بودن معراج به چند نکته باید توجه کرد: اولاً همان طور که در مباحث گذشته (ویژگی های معجزه) گفته شد، لازم نیست که پیامبر با هر عمل خارق العاده، یک بار هم ادعای نبوت و تحدی کند، بلکه یک یا چند بار ادعای نبوت و تحدی کافی است و از آن به بعد انجام هر عمل خارق العاده ای به وسیلۀ او نشانۀ نبوت وی است و به طور ضمنی تحدی را همراه خود دارد. از این رو هرچند که ظاهر آیات قرآن نشان نمی دهد که پیامبر سفر معراج را به عنوان معجزه ای برای اثبات نبوت خود مطرح کرده و برای آن تحدی کرده باشد، ولی در واقع او با هر عمل خارق العاده، که عظیم ترین آن معراج است، عملاً بر ادعای نبوت خود تأکید و منکران را به مقابله به مثل دعوت می کند. ثانیاً روایات اسلامی نشان می دهد که پیامبر از گزارش سفر زمینی خود به مردم برای اثبات نبوت خویش و معجزه بودن این سفر سود جسته است. در احادیث اسلامی آمده است که وقتی مخالفان منکر سفر معجزه آمیز او از مکه به مسجد الاقصی شدند و از او خواستند که اگر راست می گوید ویژگی های بیت المقدس و بعضی از شهرهای میان آن دو را بازگو نماید، او چنین کرد و کسانی که به این شهرها رفته بودند صحت گفتار وی را تأیید کردند و علاوه بر آن پیامبر، مشخصات دقیق کاروانی را که عازم مکه بود، بیان کرد و همگان با رسیدن کاروان به صحت ادعای وی پی بردند. دربارۀ این روایات مراجعه کنید به: تفسیر برهان، ذیل آیۀ اول سورۀ اسراء (بنی اسرائیل)، احادیث 7 و 31.

ثالثاً به فرض هم که معراج را معجزه ای به معنای خاص کلمه، برای اثبات نبوت پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) ندانیم، خارق العاده بودن آن به قوت خود باقی است و همین امر برای پاسخ کسانی که صدور هرگونه عمل خارق العاده ای را (غیر قرآن) از پیامبر انکار می کنند، کافی است.

اِخبار از غیب

یکی از اعمال خارق العاده، خبر دادن از غیب است و قرآن کریم، یکی از معجزات حضرت عیسی (علیه السلام) را قدرت بر این امر معرفی می کند.(2) بعضی از آیات قرآن، یکی از اعمال خارق العاده ای را