- جلسه اول: دلایل ضرورت بعثت انبیاء (1) 1
- نبوت عامّه 1
- مقدمه 1
- نبوت 1
- هدف از آفرینش انسان 2
- اشاره 5
- اهداف خاص بعثت انبیا در قرآن 5
- 1. تعلیم دانش 5
- چکیده 7
- اشاره 10
- مروری بر مباحث پیشین 11
- 3. رفع اختلاف 11
- نکتۀ اول 12
- دو نکته 12
- نکتۀ دوم 13
- 4. عمل به رضای الهی 16
- اشاره 16
- 1. خارج کردن انسان ها از تاریکی ها و هدایت آن ها به سوی نور 17
- اهداف کلی بعثت انبیا در قرآن 17
- اشاره 17
- چکیده 18
- 2. اتمام حجت بر انسان ها 18
- اشاره 20
- اشاره 21
- مروری بر مباحث پیشین 21
- رابطۀ دین و دنیا 21
- دو نظریۀ کلی دربارۀ رابطۀ دین و دنیا 21
- الف) انکار رابطۀ دین و دنیا 21
- الف) دلایل ضرورت دخالت دین در امور دنیایی 22
- 1. توجه به هدف آفرینش انسان 22
- نظریۀ صحیح دربارۀ رابطۀ دین و دنیا 22
- اشاره 22
- اشاره 22
- ب) پذیرش رابطۀ دین و دنیا 22
- 3. رفع اختلاف 23
- 2. عمل به رضای الهی 23
- ب) دلیل وقوع دخالت دین در امور دنیایی 24
- دین و حکومت 25
- نحوۀ دخالت دین در امور دنیایی 26
- جمع بندی و نتیجه گیری 27
- تعالیم پراکنده یا طرح و برنامۀ کامل و منسجم؟ 27
- چکیده 28
- اشاره 30
- مروری بر مباحث پیشین 31
- راه های شناختن پیامبر راستین 31
- معجزه و ویژگی های آن 32
- منکران اعمال خارق العاده 33
- تفاوت معجزات پیامبران با اعمال خارق العادۀ دیگران 36
- فاعل حقیقی معجزه 37
- چگونگی دلالت معجزه بر نبوت پیامبران 37
- پاسخ 39
- چکیده 42
- اشاره 44
- معنای اصطلاحی عصمت 45
- معنای لغوی عصمت 45
- مروری بر مباحث پیشین 45
- دیدگاه اجمالی فرقه های اسلامی دربارۀ عصمت پیامبران 45
- اقسام و مراحل عصمت 46
- اشاره 47
- اشاره 47
- 3. ضرورت عصمت در اعتقادات 47
- 4. ضرورت عصمت در قول و فعل شخصی 47
- 1 و 2. ضرورت عصمت در دریافت و ابلاغ وحی 47
- دلایل عقلی عصمت پیامبران در قول و فعل شخصی 48
- اشاره 48
- دلیل دوم: رفع خطای مردم 48
- دلیل اول: جلب اعتماد مردم 48
- دلیل چهارم: رفع بلاتکلیفی مردم 49
- دلیل سوم: رفع اختلاف مردم و اتمام حجت بر آنان 49
- اهمیت و جایگاه عصمت قول و فعل شخصی پیامبر 51
- اشاره 54
- دلیل اول: دستور به اطاعت بی قید و شرط از پیامبر 54
- دلایل نقلی عصمت پیامبران در قول و فعل شخصی 54
- دلیل دوم: مصونیت مُخلَصان از اغوای شیطان 55
- دلیل سوم: هدایت یافتگی پیامبران 55
- دلیل چهارم: مقام امامتِ بعضی پیامبران 56
- چکیده 57
- دلیل پنجم: مصونیت پیامبر اکرم (صلّی الله علیه وآله) از هرگونه لغزش 57
- اهداف درس 59
- مروری بر مباحث پیشین 59
- اشاره 59
- نظریات مربوط به منشأ عصمت 59
- منشأ عصمت 59
- منشأ عصمت در دریافت وحی 60
- منشأ عصمت در ابلاغ وحی 60
- منشأ عصمت در قول و فعل شخصی 61
- منشأ عصمت در اعتقادات پیامبران 61
- اشاره 61
- الف) منشأ جبری محض برای عصمت در قول و فعل شخصی 62
- ب) منشأ اختیاری محض برای عصمت در قول و فعل شخصی 62
- ج) منشأ دوگانه (لطف الهی و اختیار پیامبر) برای عصمت در قول و فعل شخصی 62
- 1. تأیید و کمک به وسیلۀ ملائکه و به ویژه روح القدس 63
- نقش خداوند در عصمت 63
- اشاره 63
- 2. یاری و لطف الهی در خودداری انبیا از لغزش ها 65
- 3. اعطای شرح صدر و خُلق خوش به پیامبران 66
- 4. خلقت پاک 67
- چکیده 67
- اشاره 70
- مروری بر مباحث پیشین 71
- پاسخ به دو سؤال مهم 71
- سؤال اول و پاسخ آن 71
- شواهد روایی 72
- سؤال دوم و پاسخ آن 73
- 1. تأیید مؤمنان به وسیلۀ روحی خاص و روح القدس 73
- اشاره 73
- 2. اعطای بینش و معرفت خاص به مؤمنان 74
- ترک اولای پیامبران 76
- معنای دقیق عصمت، مصونیت از گناه و خطاهای مطلق 77
- مقام چهارده معصوم (علیهم السلام) 78
- اشاره 80
- نبوّت خاصه 81
- مروری بر مباحث پیشین 81
- اعجاز قرآن 82
- اعجاز قرآن از نظر سبک ادبی 83
- اشاره 83
- عجز از مقابله به مثل با قرآن 84
- اشاره 85
- اعجاز قرآن از نظر اخبارهای غیبی 85
- کافر مردن ابو لهب و همسرش 86
- کافر مردن ولید بن مغیره 86
- پیروزی سپاه روم بر ایران 86
- مصونیت قرآن از تحریف 88
- پیروزی مسلمانان در جنگ بدر 88
- بازگشت پیامبر به مکه 89
- ورود به مسجد الحرام و فتح مکه 90
- عجز بشر از مقابله به مثل با قرآن 90
- چکیده 91
- اشاره 92
- مروری بر مباحث پیشین 93
- اعجاز قرآن از نظر علوم طبیعی 93
- مقدمه 93
- حرکت زمین 94
- نمونه هایی از اعجاز علمی قرآن 94
- اشاره 94
- حرکات طولی و دورانی خورشید 96
- نیروی جاذبه 96
- زوجیت در گیاهان و سایر موجودات 97
- نقش کوه ها در زمین 98
- اشاره 100
- معجزات دیگر پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) 100
- معراج 101
- اِخبار از غیب 102
- شکافتن ماه (شق القمر) 103
- چکیده 104
- اشاره 106
- ضرورت بحث از امامت 107
- امامت عامه 107
- اشاره 107
- مروری بر مباحث پیشین 107
- ضرورت پی جویی از فرقۀ ناجیه 108
- حدیث «افتراق الاُمه» 108
- دلیل عقلی 109
- ضرورت امامت 109
- کلیات 109
- ضرورت وجود امامان معصوم بعد از پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 109
- اشکالات مخالفان امامت 110
- اشاره 110
- پاسخ 111
- اشاره 111
- اشکال اول: قرآن برای هدایت کافی است. 111
- اشکال دوم: «قرآن و سنّت» برای هدایت کافی است. 112
- اشکال سوم: «قرآن و سنّت و صحابه» برای هدایت کافی است. 114
- نتیجه گیری 115
- چکیده 115
- اشکال چهارم: قرآن، سنّت، سیرۀ صحابه و علمای دینی برای هدایت کافی است. 115
- اشاره 118
- مقدمه 119
- مروری بر مباحث پیشین 119
- امامت در قرآن 119
- دیدگاه قرآن دربارۀ مقام امامت 120
- اوصاف امامان در قرآن 121
- 1. علم کامل عالمان الهی به قرآن 121
- اشاره 122
- 2. آیۀ تطهیر و عصمت اهل بیت 122
- منظور از اهل بیت در این آیه چه کسانی هستند؟ 123
- تفسیر اول: اهل بیت، همان همسران پیامبرند. 123
- تفسیر سوم: منظور از اهل بیت (در زمان پیامبر)، حضرت علی و فاطمه و حسن و حسین (علیهم السلام) هستند. 125
- تفسیر دوم: منظور از اهل بیت، تمام مردان و زنان خاندان پیامبر است. 125
- 3. آیۀ مباهله و افضلیت اهل بیت 128
- چکیده 130
- اشاره 132
- دلالت آیه 133
- عصمت اولی الأمر 133
- مروری بر مباحث پیشین 133
- اشاره 133
- 4. آیۀ اولی الأمر، عصمت و علم آنان 133
- مصادیق اولی الأمر 135
- اشاره 138
- شأن نزول آیه 138
- دلالت آیه 139
- پاسخ به یک اشکال: نیامدن نام ائمۀ دوازده گانه در قرآن 140
- چکیده 143
- اشاره 146
- مروری بر مباحث پیشین 147
- مقدمه 147
- اهمیت تعیین جانشین برای پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 147
- امامت در احادیث پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 149
- حدیث یوم الإنذار (یوم الدار) 150
- اشاره 152
- اشکالات اهل سنت به دلالت حدیث منزلت 152
- حدیث غدیر 154
- اشاره 154
- دلالت حدیث غدیر 155
- صدور حدیث غدیر 155
- اشکالات اهل سنت به دلالت حدیث غدیر 156
- چکیده 160
- اشاره 164
- حدیث ثقلین 165
- مروری بر مباحث پیشین 165
- متن و سند حدیث ثقلین 165
- مصادیق اهل بیت در حدیث ثقلین 167
- صدور و سند حدیث سفینه 171
- دلالت حدیث سفینه 171
- نتیجۀ اول: معرفی فرقۀ ناجیه 173
- اشاره 173
- داخل بودن حتمی اهل بیت در فرقۀ ناجیه 176
- اشاره 176
- نتیجۀ دوم: مشخص شدن منشأ پیدایش شیعه 177
- چکیده 178
- اشاره 180
- مروری بر مباحث پیشین 181
- تولد و غیبت صغرای حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) 181
- مهدویت 181
- امامت خاصه 181
- فلسفۀ کلی غیبت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 182
- اشاره 182
- 1. مجازات مردم و نیز حفظ جان حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) 182
- 3. امتحان الهی و تمییز مؤمنان خالص و واقعی 183
- 2. نومید شدن مردم از حکومت های بشری و کسب آمادگی و لیاقت برای درک حضور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 183
- فلسفۀ و ویژگی های غیبت صغری 184
- ارتباط با حضرت از طریق نایبان خاص در غیبت صغری 184
- اشاره 184
- ویژگی های غیبت کبری و تفاوت آن با غیبت صغری 185
- معنای غیبت و ظهور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 185
- ظهور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 186
- اهداف ظهور و ویژگی های حکومت جهانی امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 188
- اشاره 200
- مروری بر مباحث پیشین 201
- منجی موعود از دیدگاه ادیان 201
- اشاره 206
- دیدگاه های مشترک شیعه و اهل سنت دربارۀ مهدی موعود 206
- مهدی موعود از دیدگاه اهل سنت 206
- دیدگاه های اختلافی شیعه و اهل سنت دربارۀ مهدی موعود 208
- 2. خداپرستان 211
- 1. ملحدان و منکران خدا 211
- اشاره 211
- 4. اهل سنت و وهابیان 212
- 3. یهودیان و مسیحیان 212
- ولایت تکوینی ائمه (علیهم السلام) 214
- اشاره 214
- 1. وساطت در فیض 215
- 3. امکان ارتباط روحی و معنوی مردم با امام معصوم 218
- 4. مشمول دعای امام شدن 219
- 5. امکان مشاهده و ارتباط حضوری و مستقیم با امام در زمان غیبت 219
- چکیده 222
- معرفی چند نرم افزار و سایت اینترنتی در موضوع مهدویت 224
- معرفی منابعی در موضوع امامت برپایه منابع اهل سنت 225
- نرم افزارها و سایت های اینترنتی 226
- نکاتی دربارۀ منابعی که در این مجموعه دروس از آن ها استفاده شده است 227
- ضمیمه 228
ص:108
امامت را که در حقیقت همان جست وجوی فرقۀ ناجیه است، بیش از پیش روشن می کند. نظر به اهمیت این حدیث، به معرفی و بررسی آن می پردازیم.
حدیث «افتراق الاُمه»
یکی از احادیث مهم و بنیادین که تمام عالمان شیعه و بسیاری از علمای اهل سنّت، صحت آن را پذیرفته اند و در متون معتبر هر دو فرقه آمده است، حدیث معروف به «افتراق الاُمه» است. در این حدیث، پیامبر اکرم (صلّی الله علیه وآله) در زمان حیات خود پیشگویی می کند که امت اسلام نیز همانند یهودیان و مسیحیان، بعد از پیامبر خود دچار فرقه گرایی شده و به بیش از هفتاد(1) فرقه تقسیم می شود. علاوه بر شواهد نقلی، دلیل عقلی هم حکم می کند که از بین این همه عقاید و فرقه های گوناگون و متضاد، حداکثر یکی از آن ها می تواند حق باشد، از این رو رسول اکرم (صلّی الله علیه وآله) در ادامۀ حدیث تصریح می کند که فقط یکی از این فرقه ها حق است و در قیامت اهل نجات است و بقیۀ فرقه ها در عذاب و آتش اند.(2)
ضرورت پی جویی از فرقۀ ناجیه
حال به حکم عقل و بر اساس این حدیث و احادیث مشابه هر مسلمانی موظف است که برای پرهیز از گمراهی و آتش دوزخ تا آن حد که برای او مقدور است با تحقیق کافی و دور از تعصب، فرقۀ ناجیه را تشخیص دهد. کافی نیست که هر فرقه ای خود را حق و فرقۀ ناجیه بپندارد، بلکه باید بر مبنای دلیلی که در قیامت بین او و خدا حجّت باشد، مبانی اعتقادی خود را برگزیند.
بنابراین بحث و بررسی این که آیا مکتب شیعۀ اثنی عشری همان فرقۀ ناجیه است یا خیر، نه تنها با وحدت اسلامی منافات ندارد، بلکه اساساً تشخیص فرقۀ ناجیه مستلزم کنار گذاشتن سایر فرق و عقاید باطل و