- جلسه اول: دلایل ضرورت بعثت انبیاء (1) 1
- نبوت عامّه 1
- مقدمه 1
- نبوت 1
- هدف از آفرینش انسان 2
- اشاره 5
- 1. تعلیم دانش 5
- اهداف خاص بعثت انبیا در قرآن 5
- چکیده 7
- اشاره 10
- مروری بر مباحث پیشین 11
- 3. رفع اختلاف 11
- نکتۀ اول 12
- دو نکته 12
- نکتۀ دوم 13
- اشاره 16
- 4. عمل به رضای الهی 16
- 1. خارج کردن انسان ها از تاریکی ها و هدایت آن ها به سوی نور 17
- اهداف کلی بعثت انبیا در قرآن 17
- اشاره 17
- 2. اتمام حجت بر انسان ها 18
- چکیده 18
- اشاره 20
- الف) انکار رابطۀ دین و دنیا 21
- دو نظریۀ کلی دربارۀ رابطۀ دین و دنیا 21
- اشاره 21
- مروری بر مباحث پیشین 21
- رابطۀ دین و دنیا 21
- ب) پذیرش رابطۀ دین و دنیا 22
- اشاره 22
- نظریۀ صحیح دربارۀ رابطۀ دین و دنیا 22
- 1. توجه به هدف آفرینش انسان 22
- الف) دلایل ضرورت دخالت دین در امور دنیایی 22
- اشاره 22
- 2. عمل به رضای الهی 23
- 3. رفع اختلاف 23
- ب) دلیل وقوع دخالت دین در امور دنیایی 24
- دین و حکومت 25
- نحوۀ دخالت دین در امور دنیایی 26
- تعالیم پراکنده یا طرح و برنامۀ کامل و منسجم؟ 27
- جمع بندی و نتیجه گیری 27
- چکیده 28
- اشاره 30
- راه های شناختن پیامبر راستین 31
- مروری بر مباحث پیشین 31
- معجزه و ویژگی های آن 32
- منکران اعمال خارق العاده 33
- تفاوت معجزات پیامبران با اعمال خارق العادۀ دیگران 36
- فاعل حقیقی معجزه 37
- چگونگی دلالت معجزه بر نبوت پیامبران 37
- پاسخ 39
- چکیده 42
- اشاره 44
- معنای اصطلاحی عصمت 45
- معنای لغوی عصمت 45
- مروری بر مباحث پیشین 45
- دیدگاه اجمالی فرقه های اسلامی دربارۀ عصمت پیامبران 45
- اقسام و مراحل عصمت 46
- 3. ضرورت عصمت در اعتقادات 47
- اشاره 47
- 1 و 2. ضرورت عصمت در دریافت و ابلاغ وحی 47
- اشاره 47
- 4. ضرورت عصمت در قول و فعل شخصی 47
- دلایل عقلی عصمت پیامبران در قول و فعل شخصی 48
- اشاره 48
- دلیل دوم: رفع خطای مردم 48
- دلیل اول: جلب اعتماد مردم 48
- دلیل سوم: رفع اختلاف مردم و اتمام حجت بر آنان 49
- دلیل چهارم: رفع بلاتکلیفی مردم 49
- اهمیت و جایگاه عصمت قول و فعل شخصی پیامبر 51
- اشاره 54
- دلایل نقلی عصمت پیامبران در قول و فعل شخصی 54
- دلیل اول: دستور به اطاعت بی قید و شرط از پیامبر 54
- دلیل سوم: هدایت یافتگی پیامبران 55
- دلیل دوم: مصونیت مُخلَصان از اغوای شیطان 55
- دلیل چهارم: مقام امامتِ بعضی پیامبران 56
- چکیده 57
- دلیل پنجم: مصونیت پیامبر اکرم (صلّی الله علیه وآله) از هرگونه لغزش 57
- مروری بر مباحث پیشین 59
- اشاره 59
- اهداف درس 59
- منشأ عصمت 59
- نظریات مربوط به منشأ عصمت 59
- منشأ عصمت در دریافت وحی 60
- منشأ عصمت در ابلاغ وحی 60
- منشأ عصمت در اعتقادات پیامبران 61
- منشأ عصمت در قول و فعل شخصی 61
- اشاره 61
- الف) منشأ جبری محض برای عصمت در قول و فعل شخصی 62
- ج) منشأ دوگانه (لطف الهی و اختیار پیامبر) برای عصمت در قول و فعل شخصی 62
- ب) منشأ اختیاری محض برای عصمت در قول و فعل شخصی 62
- نقش خداوند در عصمت 63
- 1. تأیید و کمک به وسیلۀ ملائکه و به ویژه روح القدس 63
- اشاره 63
- 2. یاری و لطف الهی در خودداری انبیا از لغزش ها 65
- 3. اعطای شرح صدر و خُلق خوش به پیامبران 66
- 4. خلقت پاک 67
- چکیده 67
- اشاره 70
- پاسخ به دو سؤال مهم 71
- مروری بر مباحث پیشین 71
- سؤال اول و پاسخ آن 71
- شواهد روایی 72
- سؤال دوم و پاسخ آن 73
- اشاره 73
- 1. تأیید مؤمنان به وسیلۀ روحی خاص و روح القدس 73
- 2. اعطای بینش و معرفت خاص به مؤمنان 74
- ترک اولای پیامبران 76
- معنای دقیق عصمت، مصونیت از گناه و خطاهای مطلق 77
- مقام چهارده معصوم (علیهم السلام) 78
- اشاره 80
- نبوّت خاصه 81
- مروری بر مباحث پیشین 81
- اعجاز قرآن 82
- اعجاز قرآن از نظر سبک ادبی 83
- اشاره 83
- عجز از مقابله به مثل با قرآن 84
- اشاره 85
- اعجاز قرآن از نظر اخبارهای غیبی 85
- کافر مردن ابو لهب و همسرش 86
- پیروزی سپاه روم بر ایران 86
- کافر مردن ولید بن مغیره 86
- مصونیت قرآن از تحریف 88
- پیروزی مسلمانان در جنگ بدر 88
- بازگشت پیامبر به مکه 89
- ورود به مسجد الحرام و فتح مکه 90
- عجز بشر از مقابله به مثل با قرآن 90
- چکیده 91
- اشاره 92
- مقدمه 93
- مروری بر مباحث پیشین 93
- اعجاز قرآن از نظر علوم طبیعی 93
- اشاره 94
- نمونه هایی از اعجاز علمی قرآن 94
- حرکت زمین 94
- نیروی جاذبه 96
- حرکات طولی و دورانی خورشید 96
- زوجیت در گیاهان و سایر موجودات 97
- نقش کوه ها در زمین 98
- اشاره 100
- معجزات دیگر پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) 100
- معراج 101
- اِخبار از غیب 102
- شکافتن ماه (شق القمر) 103
- چکیده 104
- اشاره 106
- ضرورت بحث از امامت 107
- مروری بر مباحث پیشین 107
- اشاره 107
- امامت عامه 107
- حدیث «افتراق الاُمه» 108
- ضرورت پی جویی از فرقۀ ناجیه 108
- دلیل عقلی 109
- ضرورت امامت 109
- ضرورت وجود امامان معصوم بعد از پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 109
- کلیات 109
- اشکالات مخالفان امامت 110
- اشاره 110
- اشاره 111
- پاسخ 111
- اشکال اول: قرآن برای هدایت کافی است. 111
- اشکال دوم: «قرآن و سنّت» برای هدایت کافی است. 112
- اشکال سوم: «قرآن و سنّت و صحابه» برای هدایت کافی است. 114
- چکیده 115
- نتیجه گیری 115
- اشکال چهارم: قرآن، سنّت، سیرۀ صحابه و علمای دینی برای هدایت کافی است. 115
- اشاره 118
- مروری بر مباحث پیشین 119
- مقدمه 119
- امامت در قرآن 119
- دیدگاه قرآن دربارۀ مقام امامت 120
- اوصاف امامان در قرآن 121
- 1. علم کامل عالمان الهی به قرآن 121
- اشاره 122
- 2. آیۀ تطهیر و عصمت اهل بیت 122
- منظور از اهل بیت در این آیه چه کسانی هستند؟ 123
- تفسیر اول: اهل بیت، همان همسران پیامبرند. 123
- تفسیر دوم: منظور از اهل بیت، تمام مردان و زنان خاندان پیامبر است. 125
- تفسیر سوم: منظور از اهل بیت (در زمان پیامبر)، حضرت علی و فاطمه و حسن و حسین (علیهم السلام) هستند. 125
- 3. آیۀ مباهله و افضلیت اهل بیت 128
- چکیده 130
- اشاره 132
- دلالت آیه 133
- 4. آیۀ اولی الأمر، عصمت و علم آنان 133
- اشاره 133
- مروری بر مباحث پیشین 133
- عصمت اولی الأمر 133
- مصادیق اولی الأمر 135
- شأن نزول آیه 138
- اشاره 138
- دلالت آیه 139
- پاسخ به یک اشکال: نیامدن نام ائمۀ دوازده گانه در قرآن 140
- چکیده 143
- اشاره 146
- مقدمه 147
- مروری بر مباحث پیشین 147
- اهمیت تعیین جانشین برای پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 147
- امامت در احادیث پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 149
- حدیث یوم الإنذار (یوم الدار) 150
- اشاره 152
- اشکالات اهل سنت به دلالت حدیث منزلت 152
- اشاره 154
- حدیث غدیر 154
- دلالت حدیث غدیر 155
- صدور حدیث غدیر 155
- اشکالات اهل سنت به دلالت حدیث غدیر 156
- چکیده 160
- اشاره 164
- مروری بر مباحث پیشین 165
- حدیث ثقلین 165
- متن و سند حدیث ثقلین 165
- مصادیق اهل بیت در حدیث ثقلین 167
- صدور و سند حدیث سفینه 171
- دلالت حدیث سفینه 171
- نتیجۀ اول: معرفی فرقۀ ناجیه 173
- اشاره 173
- داخل بودن حتمی اهل بیت در فرقۀ ناجیه 176
- اشاره 176
- نتیجۀ دوم: مشخص شدن منشأ پیدایش شیعه 177
- چکیده 178
- اشاره 180
- تولد و غیبت صغرای حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) 181
- مروری بر مباحث پیشین 181
- مهدویت 181
- امامت خاصه 181
- اشاره 182
- فلسفۀ کلی غیبت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 182
- 1. مجازات مردم و نیز حفظ جان حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) 182
- 2. نومید شدن مردم از حکومت های بشری و کسب آمادگی و لیاقت برای درک حضور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 183
- 3. امتحان الهی و تمییز مؤمنان خالص و واقعی 183
- اشاره 184
- ارتباط با حضرت از طریق نایبان خاص در غیبت صغری 184
- فلسفۀ و ویژگی های غیبت صغری 184
- معنای غیبت و ظهور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 185
- ویژگی های غیبت کبری و تفاوت آن با غیبت صغری 185
- ظهور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 186
- اهداف ظهور و ویژگی های حکومت جهانی امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 188
- اشاره 200
- مروری بر مباحث پیشین 201
- منجی موعود از دیدگاه ادیان 201
- اشاره 206
- مهدی موعود از دیدگاه اهل سنت 206
- دیدگاه های مشترک شیعه و اهل سنت دربارۀ مهدی موعود 206
- دیدگاه های اختلافی شیعه و اهل سنت دربارۀ مهدی موعود 208
- 2. خداپرستان 211
- 1. ملحدان و منکران خدا 211
- اشاره 211
- 4. اهل سنت و وهابیان 212
- 3. یهودیان و مسیحیان 212
- ولایت تکوینی ائمه (علیهم السلام) 214
- اشاره 214
- 1. وساطت در فیض 215
- 3. امکان ارتباط روحی و معنوی مردم با امام معصوم 218
- 4. مشمول دعای امام شدن 219
- 5. امکان مشاهده و ارتباط حضوری و مستقیم با امام در زمان غیبت 219
- چکیده 222
- معرفی چند نرم افزار و سایت اینترنتی در موضوع مهدویت 224
- معرفی منابعی در موضوع امامت برپایه منابع اهل سنت 225
- نرم افزارها و سایت های اینترنتی 226
- نکاتی دربارۀ منابعی که در این مجموعه دروس از آن ها استفاده شده است 227
- ضمیمه 228
ص:130
معرفی برگزیدگان مربوط به آیۀ مباهله
روایات بسیار زیاد در منابع شیعی و اهل سنت، به صراحت این برگزیدگان را معرفی می کند. در تمام این روایات، مطالبی شبیه به مضمون زیر آمده است:
هنگامی که این آیه [آیۀ مباهله] نازل شد، پیامبر علی و فاطمه و حسن و حسین را صدا زد و فرمود:
«اللهم هولاء اهلی»؛ خدایا اینان از خاندان من هستند.(1)
چکیده
قرآن از مقامی به نام امامت، که غیر از نبوت و رسالت است، نام می برد و داشتنِ این مقام را برای فرزندان حضرت ابراهیم (علیه السلام)، به شرط آن که معصوم باشند، ممکن می داند.
مسلماً پیامبر اسلام به عنوان فرزند ابراهیم، دارای مقام امامت است . اما در آیات و احادیث اسلامی، وی به عنوان خاتم پیامبران معرفی شده است، نه خاتم امامان؛ این بدان معنا است که قرآن و سنت، امکان ادامۀ مقام امامت را بعد از پیامبر اسلام می پذیرد.
آیات مختلف قرآن، برگزیدگانی را معرفی می کند که علم کامل به قرآن و نیز عصمت الهی دارند و مقام آنان از تمام افراد امت بالاتر است و همگان موظف به اطاعت مطلق از آنان هستند . همچنین بعضی آیات، فرد یا افراد خاصی را به عنوان رهبر و سرپرست مسلمانان معرفی می کند.
قرآن کسانی را معرفی می کند که به آن ها علمی داده شده است که تمام قرآن در قلب آن ها روشن است؛ یعنی، علم کامل به همۀ قرآن دارند. این ویژگی در مورد هیچ یک از خلفا، صحابه و علمای اسلامی صادق نیست و خود آن ها هم هرگز جرئت چنین ادعایی نداشته اند.