کلام و عقائد 2 : نبوت و امامت صفحه 206

ص:206

1- . سوار بر ابر بودنِ آن منجی در چندین جا از عهد جدید آمده است. از جمله رجوع کنید به: انجیل مرقس، 26:13 و انجیل لوقا، 27:21. در روایات اسلامی نیز آمده است که حضرت مهدی (علیه السلام) (هنگام ظهور یا زمان حکومتش) سوار بر ابر می شود (بحار الانوار، ج 52، ص 321، ح 27 و 28). این مطلب دربارۀ یاران خاص حضرت مهدی هم آمده است (بحار الانوار، ج 52، ص 368، ح 153).
2- . انجیل متی، 24: فرازهایی از 27 تا 30.
3- . اغلب مسیحیان به الوهیت حضرت عیسی (علیه السلام) معتقدند و او را خدایی می دانند که قالبی ناسوتی (طبیعی و مادی) به خود گرفته و به صورت انسان مجسم شده است. اما این عبارات که در آن حضرت عیسی (علیه السلام)، علم به زمان ظهور را - که به اعتقاد مسیحیان همان زمان ظهور و بازگشت مجدد خود اوست - از خود نفی می کند، با عقیده به الوهیت وی منافات دارد، زیرا چگونه ممکن است که خود خداوند هم از زمان ظهور دوبارۀ خود بی اطلاع باشد؟ این مطلب دربارۀ همه مواردی که حضرت عیسی علم به آن را از خود نفی می کند صادق است.
4- . در احادیث اسلامی نیز سفارش شده است که" هر صبح و شام، چشم انتظار ظهور باشید " (امام صادق (علیه السلام): فتوقّعوا الفرج کل صباح و مساء. بحار الانوار، ج 52، ص 145، ح 67)؛ چرا که زمان ظهور به زمان قیامت تشبیه شده است که ناگهان فرا می رسد و علم به آن را حتی چهارده معصوم هم نمی دانند. (بحار الانوار، ج 36، ص 341، ح 205 و ص 391، و ج 53، صص 2-1). در درس پیش هم توضیحاتی دربارۀ ناگهانی بودن زمان ظهور داده شد..

آنچه را به شما می گویم به همه می گویم: بیدار باشید".(1) "هنگامی که پسر انسان و تمام فرشتگان همراهش(2) با شکوه و جلال می آید، بر تخت جلال خویش می نشیند و تمام امت ها در پیشگاهش گرد می آیند... بنابراین شما هم باید آماده باشید، زیرا در ساعتی که انتظارش را ندارید، پسر انسان می آید."(3) "لباس بر تن آمادۀ کار باشید و چراغ هایتان را روشن نگه دارید و مانند کسانی باشید که انتظار مولای خود را می کشند... تا هر وقت بیاید و در بزند، در را به رویش باز کنند. خوشا به حال آن خدمتگزارانی که وقتی مولایشان می آید، آن ها را گوش به زنگ و آماده می بیند... پس شما هم آماده باشید زیرا در ساعتی که انتظار ندارید، پسر انسان می آید."(4) "اشعیاء هم می گوید: ریشۀ یَسّی خواهد آمد، همان که قیام خواهد کرد و بر تمام امت ها حکومت خواهد یافت و او امید و آرزوی(5) همۀ امت ها است".(6)

مهدی موعود از دیدگاه اهل سنت

اشاره

برخلاف آن چه برخی تصور می کنند، اعتقاد به مهدویت اختصاص به شیعه ندارد و اکثر قریب به اتفاق اهل سنت هم، جز تعداد اندکی از آنان، در عقیده به اصل مهدویت و برخی موضوعات دیگر مربوط به آن، با شیعه هم عقیده اند. به طور کلی در این موضوع بین دیدگاه شیعی و اهل سنت، اشتراکاتی وجود دارد و اختلافاتی.

به اختصار به این موارد مشترک و اختلافی اشاره می کنیم.

دیدگاه های مشترک شیعه و اهل سنت دربارۀ مهدی موعود

بین دو مکتب تشیع و تسنن، نقاط مشترک فراوانی در موضوع مهدویت وجود دارد که به بعضی از مهم ترین آن ها اشاره می کنیم:

1. وجود روایات مربوط به منجی موعود: این روایات در بسیاری از متون حدیثی اهل سنت آمده است. در "صحیح بخاری، کتاب احادیث الانبیا، باب نزول عیسی" و در "صحیح مسلم، کتاب الایمان، باب نزول عیسی"، بی آن که نامی از حضرت مهدی برده شده باشد، از بازگشت حضرت عیسی (علیه السلام) و وجود امامی از مسلمین در آن زمان و گسترش عدالت و رفاه جهانی سخن رفته است. در صحیح مسلم، علاوه بر آن، نماز