کلام و عقائد 2 : نبوت و امامت صفحه 86

ص:86

1- . برای اطلاع از پاره ای از تلاش های گذشتگان در ارائۀ عباراتی همانند قرآن، ر. ک: برهان رسالت، جعفر سبحانی،.
2- . مانند این نمونۀ مضحک که منسوب به مسیلمه، مدعی دروغین نبوت است: «الفیل وماالفیل وماادراک ماالفیل له ذنبٌ وبیل وخرطومٌ طویل»؛ فیل چه فیلی، نمی دانی چه فیلی، دُمی کوتاه و کلفت و خرطومی دراز دارد! این عبارات به تقلید از آیات نخستین سورۀ «قارعه» اَلْقارِعَهُ مَا الْقارِعَهُ وَ ما أَدْراکَ مَا الْقارِعَهُ... عرضه شده است.
3- . معنای دیگر این قید این است که اگر همۀ موجودات، غیر از خدا، دست به دست هم دهند، باز هم نمی توانند مانند قرآن بیاورند؛ به بیان دیگر اگر خدا به انسان کمک کند، انسان می تواند کتابی همانند قرآن بیاورد، ولی بدون کمک خدا، اگر انس و جن هم جمع شوند، قادر به این کار نیستند..

انسان های دیگر در آینده دقیقاً چه کاری انجام می دهند؛ از این رو اخبار قطعی از افعال اختیاری بشر در آینده تنها می تواند از علم نامحدود و خطاناپذیر خداوند ناشی شود، نه از علم ناقص و خطاپذیر انسان.

به این ترتیب اخبارهای غیبی قرآن دربارۀ اموری که به اعمال اختیاری انسان ها در آینده مربوط است، الهی بودن این کتاب را اثبات می کند. نمونه هایی از این اخبارهای غیبی را ذکر می کنیم.

کافر مردن ابو لهب و همسرش

قرآن در سورۀ تبّت خبر می دهد که ابو لهب و همسرش در قیامت به جهنم خواهند رفت(1) که این به معنای بی ایمان ماندن آن ها تا هنگام مرگ است. این آیات در اوایل بعثت نازل شده است و در آن زمان هر دوی آنان زنده بودند و می توانستند به اختیار خود ایمان بیاورند و اگر، حتی یک روز پیش از مرگ،(2) چنین می کردند، پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) و قرآن به دلیل این ادعای دروغ نزد مردم بی اعتبار می شدند. اما آیات قرآن با قاطعیت خبر داده است که آن دو تا پایان عمر ایمان نخواهند آورد که این خبر حاکی از الهی بودن این کتاب است.

کافر مردن ولید بن مغیره

قرآن علاوه بر این که از جهنمی بودن و کافر مردن ابو لهب و همسرش خبر می دهد، دربارۀ ولید بن مغیره هم، که از بزرگ ترین دشمنان پیامبر اسلام بود، چنین خبری را می دهد:

سَأُصْلِیهِ سَقَرَ وَ ما أَدْراکَ ما سَقَرُ لا تُبْقِی وَ لا تَذَرُ لَوّاحَهٌ لِلْبَشَرِ3

به زودی او را وارد سقر (مرتبه ای از عذاب بسیار شدید دوزخ) می کنیم و تو چه می دانی (یا: چه خوب می دانی) که سقر چیست. (آتش و عذابی است که) نه چیزی را باقی می گذارد و نه چیزی را رها می سازد. پوست را کاملاً دگرگون می سازد.

مفسران در بیان شأن نزول این آیات گفته اند که این آیات دربارۀ ولید است. ولید (یا هر کسی که آیات دربارۀ او است) می توانست با ایمانی زبانی و ظاهری تمام این پیشگویی و در نتیجه قرآن را بی اعتبار سازد، اما پیامبر با قاطعیت خبر داد که او در جهنم عذابی بسیار سخت خواهد داشت و این به معنای آن است که او بر کفر خود باقی خواهد ماند. چنین خبر قاطعی از آیندۀ افراد جز از ناحیۀ خداوند نمی تواند باشد.

پیروزی سپاه روم بر ایران

قرآن در آیات اول سورۀ روم چند خبر غیبی می دهد:(3)